| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Çeviri Süreçlerinin Psikodilbilimsel Temelleri | CEV 633 | 0 | 3 + 0 | 3 | 6 |
| Ön Koşul Dersleri | Ön koşul dersi bulunmamaktadır. |
| Önerilen Seçmeli Dersler | Dilbilim ve Çeviri |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | YUKSEK_LISANS |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Dr.Öğr.Üyesi SEDA DEMİR |
| Dersi Verenler | Dr.Öğr.Üyesi SEDA DEMİR, |
| Dersin Yardımcıları | .... |
| Dersin Kategorisi | Alanına Uygun Temel Öğretim |
| Dersin Amacı | Bu ders, öğrencilerin çevirinin psikodilbilimsel ve bilişsel temellerini kavramalarını, ilgili kuramları çeviri kararlarına uygulamalarını, çeviri süreci araştırmalarını eleştirel olarak değerlendirmelerini ve çeviri teknolojilerinin bilişsel boyutlarını incelemelerini amaçlamaktadır. |
| Dersin İçeriği | Psikodilbilim ve çeviribilim; dil işleme ve zihinsel temsil; bellek, dikkat ve yürütücü işlevler; iki dillilik ve iki dilli zihinsel sözlük; diller arası etkileşim ve dil kontrolü; bilişsel dilbilim ve çeviride anlama; kavramsallaştırma, metafor, metonimi ve çerçeveler; çalışma belleği ve bilişsel yük; çeviri süreçlerinin bilişsel modelleri; çeviri uzmanlığı, otomatikleşme ve yetkinlik; göz izleme ve psikodilbilimsel deneyler; makine çevirisi, son düzeltme ve insan–yapay zekâ iş birliği. |
| Özel Koşullar | Bulunmamaktadır. |
| Sektör Desteği | Bulunmamaktadır. |
| Destekleyen Firma | Bulunmamaktadır. |
| Destekleyen Eğitmen | Bulunmamaktadır. |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Öğrenciler, iki dilli dil işleme, bellek, dikkat ve dil kontrolü dâhil olmak üzere çevirinin temelindeki psikodilbilimsel ve bilişsel mekanizmaları açıklayabilecektir. | Anlatım, Soru-Cevap, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 2 | Öğrenciler, iki dilli zihinsel sözlük, kavramsallaştırma ve bilişsel yük kuramlarından yararlanarak çeviri kararlarını ve güçlüklerini analiz edebilecektir. | Anlatım, Soru-Cevap, | Sözlü Sınavlar, |
| 3 | Öğrenciler, çeviri süreci araştırmalarını ve makine çevirisi, son düzeltme ve insan–yapay zekâ iş birliğinin bilişsel boyutlarını eleştirel olarak değerlendirebilecektir. | Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Psikodilbilim ve Çeviribilim | |
| 2 | Dil işleme ve zihinsel temsil | |
| 3 | Bellek, dikkat ve yürütücü işlevler | |
| 4 | İki dillilik ve iki dilli zihinsel sözlük | |
| 5 | Dillerrası Etkileşim ve Dil Kontrolü | |
| 6 | Bilişsel dilbilimin temelleri ve çeviride anlama | |
| 7 | Kavramsallaştırma ve çeviri | |
| 8 | Ara sınav | |
| 9 | Çeviride çalışma belleği ve bilişsel yük ve çeviri süreçlerinin bilişsel modelleri | |
| 10 | Çeviri uzmanlığı, otomatikleşme ve yetkinlik | |
| 11 | Çeviri Uzmanlığı, Otomatikleşme ve Çeviri Yetkinliği | |
| 12 | Çeviri süreci araştırmaları II: Göz izleme ve psikodilbilimsel deneyler | |
| 13 | Bütünleşik çeviri bilişi modeli ve güncel yaklaşımlar : Çeviri süreçlerinin geleceği: Makine çevirisi, son düzeltme ve insan–yapay zekâ etkileşimi | |
| 14 | Final sınavları |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | Öğretim elemanı tarafından hazırlanan veya seçilen ders slaytları, haftalık okuma materyalleri ve uygulamalı etkinlikler. Sınıf içi tartışmalarda kuramsal kavramlar, çeviri örnekleri ve ampirik araştırmalarla ilişkilendirilir. |
| Ders Kaynakları | Psikodilbilim, iki dillilik, bilişsel dilbilim ve bilişsel çeviribilim alanlarından seçilmiş akademik kitaplar, kitap bölümleri ve hakemli makaleler; çeviri örnekleri ve çeviri süreci araştırmalarında kullanılan yöntemleri açıklayan materyaller.
Shreve, G. M., & Angelone, E. (Eds.). (2010). Translation and cognition. John Benjamins. Pavlenko, A. (Ed.). (2009). The bilingual mental lexicon: Interdisciplinary approaches. Multilingual Matters. |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Çeviribilimin yaşadığı dönüş ve paradigma değişimlerini tarihsel süreçte yorumlar, günümüzün bakış açısıyla ele almak ve geleceğe dair öngörülerde bulunur. | X | |||||
| 2 | Alanındaki güncel ve ileri düzeydeki bilgileri özgün düşünce ve/veya araştırma ile uzmanlık düzeyinde geliştirir; derinleştirir ve alanına yenilik getirecek özgün tanımlara ulaşır. | X | |||||
| 3 | Alanının ilişkili olduğu disiplinler arası etkileşimi kavrar; yeni ve karmaşık fikirleri analiz, sentez eder, uzmanlık gerektiren bilgileri kullanır. | X | |||||
| 4 | Çevirmenin kültürel ve toplumsal rolüne yönelik bilgi ve becerilerini kullanabilmek; iş hayatının gereksinimlerini ve iş profillerini izleyebilme bilgi ve becerisini kullanabilmek. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Öğrenciler, iki dilli dil işleme, bellek, dikkat ve dil kontrolü dâhil olmak üzere çevirinin temelindeki psikodilbilimsel ve bilişsel mekanizmaları açıklayabilecektir. | 4 | 4 | 4 | 4 |
| 2 | Öğrenciler, iki dilli zihinsel sözlük, kavramsallaştırma ve bilişsel yük kuramlarından yararlanarak çeviri kararlarını ve güçlüklerini analiz edebilecektir. | 4 | 4 | 4 | 4 |
| 3 | Öğrenciler, çeviri süreci araştırmalarını ve makine çevirisi, son düzeltme ve insan–yapay zekâ iş birliğinin bilişsel boyutlarını eleştirel olarak değerlendirebilecektir. | 4 | 5 | 5 | 5 |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| Toplam | 0 |
| Toplam | 0 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|