| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Dünya Halı Modası | HKE 208 | 8 | 2 + 2 | 3 | 4 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. ZEYNEP ÇAVDAR KALELİ |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Alanına Uygun Öğretim |
| Dersin Amacı | Geçmişten günümüze dünya halı sanatının estetik, teknik ve kültürel gelişimini inceleyerek farklı coğrafyalara ait halı geleneklerini analiz etmek; bu birikimi çağdaş tasarım anlayışı doğrultusunda yorumlayarak özgün halı ve tekstil yüzey tasarımları geliştirmek. Bu ders; öğrencilerin hem geleneksel halı tasarım ilkelerine hâkim olmalarını hem de günümüz tasarım ve üretim süreçlerine uyum sağlayabilecek bilgi ve becerilerle mezun olmalarını destekleyecektir. Dünya halı sanatına ilişkin bilgi ve becerilerini disiplinlerarası tasarım çalışmalarına aktarır. Dersin amacı; literatür taraması, müze koleksiyonu inceleme, dijital arşiv araştırması, motif analizi, örnek karşılaştırması, kısa eskiz hazırlamalar ile donanımlı öğrenci yetiştirmektir. |
| Dersin İçeriği | Dersin İçeriği Özgün tasarımın geliştirilmesi; koleksiyon oluşturma, bilgisayar destekli desen geliştirme, Bu ders, dünya halı sanatının tarihsel gelişimini Pazırık Halısı'ndan başlayarak Orta Asya, İran, Kafkasya, Türkmenistan, Hindistan, Çin, Tibet, Nepal, İspanya, Portekiz ve Fransa gibi farklı kültür ve coğrafyalardaki halı gelenekleri üzerinden inceler. Ders kapsamında farklı dönemlere ait halıların teknik, estetik, kompozisyon, motif, renk ve desen özellikleri karşılaştırmalı olarak analiz edilir. Öğrenciler, tarihsel halı örneklerinden hareketle özgün desen tasarımları geliştirir; geleneksel motifleri çağdaş tasarım anlayışıyla yeniden yorumlayarak manuel ve dijital yöntemlerle uygulamalar gerçekleştirir. Ayrıca sürdürülebilir tasarım yaklaşımları, doğal malzemeler, geri dönüşüm uygulamaları ve güncel dünya halı sanatı örnekleri değerlendirilerek dönem sonunda özgün bir tasarım projesi hazırlanır. Ayrıca, ders kapsamında Adobe Illustrator, Adobe Photoshop, CorelDRAW, NedGraphics veya ArahWeave gibi bilgisayar destekli tasarım yazılımlarının kullanılmasına yönelik çalışmaları kapsar. |
| Özel Koşullar | |
| Sektör Desteği | |
| Destekleyen Firma | |
| Destekleyen Eğitmen |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Dünya halı sanatının tarihsel gelişim sürecini ve farklı coğrafyalardaki halı geleneklerini açıklar. | Anlatım, Tartışma, Grupla Çalışma, Deney ve Laboratuvar, | |
| 2 | Dünya halılarını teknik, motif, kompozisyon, renk ve desen özellikleri açısından karşılaştırmalı olarak analiz eder. | Anlatım, Tartışma, Deney ve Laboratuvar, | |
| 3 | Farklı kültürlere ait halı örneklerinden hareketle özgün tasarım fikirleri geliştirir. | Anlatım, Tartışma, Grupla Çalışma, | |
| 4 | Geleneksel halı motiflerini çağdaş tasarım ilkeleri doğrultusunda yeniden yorumlar. | Anlatım, Tartışma, Grupla Çalışma, Deney ve Laboratuvar, | |
| 5 | Manuel ve dijital tasarım tekniklerini kullanarak özgün halı ve tekstil yüzeyi tasarımları oluşturur. | Anlatım, Tartışma, Deney ve Laboratuvar, | |
| 6 | Dünya halı sanatındaki estetik yaklaşımları çağdaş tasarım anlayışıyla ilişkilendirir. | ||
| 7 | Sürdürülebilir tasarım ilkelerini dikkate alarak çevreye duyarlı uygulamalar geliştirir. | ||
| 8 | Tasarım sürecini araştırma, analiz, uygulama ve sunum aşamalarıyla bütüncül olarak yürütür. | ||
| 9 | Hazırladığı tasarım projesini yazılı, görsel ve sözlü olarak akademik ölçütlere uygun biçimde sunar. | ||
| 10 | Bu ders; uluslararası karşılaştırmalı halı sanatı ve tasarım stüdyosu niteliğinde olup, öğrenciler sadece dünya halılarını öğrenmiş olmayacak; onları analiz eden, yorumlayan, çağdaş tasarıma dönüştüren ve uygulayan bir yetkinlik kazanacaklar. |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı. Pazırık Halısı ve Orta Asya halı kültürünün dünya halı sanatındaki yeri. Pazırık kompozisyon ve motif analizi, yeniden yorumlama. | Pazırık Halısı ve Orta Asya halı kültürüne ilişkin temel kaynakların incelenmesi; Pazırık Halısı görsellerinin analiz edilmesi. |
| 2 | İran (Safevî) halıları: kompozisyon, madalyon düzeni, bitkisel bezeme. İran halılarından esinlenerek desen geliştirme. | Safevî dönemi İran halıları hakkında literatür taraması yapılması; madalyonlu halı örneklerinin incelenmesi. |
| 3 | Kafkas halıları (Kazak, Şirvan, Kuba, Karabağ vb.). Geometrik kompozisyon uygulaması. | Kafkas halılarının özelliklerine ilişkin görsel ve yazılı kaynakların araştırılması; Kazak, Şirvan ve Kuba halılarının karşılaştırılması. |
| 4 | Türkmen halıları (Yomut, Tekke, Ersari vb.). Göl (gül) motiflerinin çağdaş yorumları. | Türkmen halılarında kullanılan göl (gül) motifleri ve kompozisyon özelliklerinin araştırılması; örnek desenlerin incelenmesi. |
| 5 | Hint-Moğol (Mughal) halıları. Doğalist bezemeler ve bordür tasarımı. | Hint-Moğol halılarının bezeme anlayışı ve bordür düzenleri hakkında kaynak okunması; örnek halı görsellerinin değerlendirilmesi. |
| 6 | Çin halıları ve Uzak Doğu sembolizmi. Bulut, ejder, lotus ve Çin düğümü gibi motiflerle yüzey tasarımı | Çin halılarında kullanılan semboller (ejder, lotus, bulut vb.) hakkında araştırma yapılması; Uzak Doğu sanatına ilişkin örneklerin incelenmesi. |
| 7 | Tibet ve Nepal halıları. Modern yüzey ve doku denemeleri. | Tibet ve Nepal halılarının üretim teknikleri, renk anlayışı ve çağdaş örneklerinin araştırılması. |
| 8 | İspanyol (Alcaraz, Cuenca) ve Portekiz halıları. Endülüs etkili kompozisyon yorumları. | İspanyol (Alcaraz, Cuenca) ve Portekiz halılarının tarihsel gelişimi ile Endülüs etkilerine ilişkin görsellerin incelenmesi. |
| 9 | Fransız Aubusson ve Savonnerie halıları. Barok ve Rokoko bezemelerinden çağdaş desen üretimi. | Aubusson ve Savonnerie halıları hakkında literatür taraması yapılması; Barok ve Rokoko dönemine ait örneklerin incelenmesi. |
| 10 | İngiliz Arts and Crafts hareketi ve William Morris. Bitkisel desen tasarımı ve tekrar sistemi oluşturma. | Arts and Crafts hareketi ve William Morris'in desen anlayışına ilişkin kaynak okunması; tekrar (raport) sistemlerinin incelenmesi. |
| 11 | Dersin tanıtımı. Pazırık Halısı ve Orta Asya halı kültürünün dünya halı sanatındaki yeri. Pazırık kompozisyon ve motif analizi, yeniden yorumlama. | Art Nouveau ve Art Deco akımlarının dekoratif sanatlara etkisine yönelik araştırma yapılması; döneme ait tasarım örneklerinin incelenmesi. |
| 12 | İran (Safevî) halıları: kompozisyon, madalyondüzeni, bitkisel bezeme. İran halılarından esinlenerek desen geliştirme | 20. ve 21. yüzyıl çağdaş dünya halıları ile güncel sanat halısı örneklerinin müze ve koleksiyonlar üzerinden araştırılması. |
| 13 | Kafkas halıları (Kazak, Şirvan, Kuba, Karabağ vb.). Geometrik kompozisyon uygulaması. | Sürdürülebilir tasarım, doğal malzeme kullanımı ve geri dönüşüm temelli tekstil uygulamalarına ilişkin güncel makale ve proje örneklerinin incelenmesi. |
| 14 | Türkmen halıları (Yomut, Tekke, Ersari vb.). Göl (gül) motiflerinin çağdaş yorumları. | Dönem projesinin sunumu için tasarım paftası, uygulama çalışması ve sunum dosyasının tamamlanarak derse hazır hâle getirilmesi. |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | Dersi veren öğretim elemanı tarafından sabis dokümanlara ders dönemi yüklenecektir. |
| Ders Kaynakları | Aslanapa, Oktay. (2022 baskı). Türk Halı Sanatının Bin Yılı. İstanbul: İnkılâp Kitabevi. Yetkin, Şerare. (2020 baskı). Türk Halı Sanatı. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Deniz, Bekir. (2021). Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygıları. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları. Soysaldı, Aysen. (2023). Türk Halılarında Motif ve Kompozisyon Özellikleri. Nobel Akademik Yayıncılık. Erbek, Mine. (2021 baskı). Çatalhöyük'ten Günümüze Anadolu Motifleri. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. TEMEL KAYNAKLAR (Dersin Ana Kitapları) Ulrich Schürmann (1969/çeşitli baskılar). Oriental Carpets., London: Studio Vista, Walter B. Denny (2014), How to Read Islamic Carpets. New York: The Metropolitan Museum of Art, Walter B. Denny (2003). The Classical Tradition in Anatolian Carpets., Washington D.C.: The Textile Museu; Friedrich Spuhler (1987), Oriental Carpets in the Museum of Islamic Art, Berlin, Ian Bennett (1998).Oriental Rugs. London: Quantum Books. Ian Bennett (2006)., Rugs and Carpets of the World. London. Peter F. Stone (2013). Oriental Rugs: An Illustrated Lexicon of Motifs, Materials and Origins. Tuttle Publishing. Murray L. Eiland Jr. & Murray Eiland III (2013). Oriental Carpets: A Complete Guide. Laurence King Publishing. DÜNYA HALILARI (Bölgesel) İran A. Cecil Edwards The Persian Carpet. Kafkas Ian Bennett Caucasian Rugs. Türkmenistan Mackie & Thompson Turkmen. Çin, Daniel Walker, Flowers Underfoot: Indian Carpets of the Mughal Era. İspanya Alfonsina Martínez Spanish Carpets. Aubusson ve Savonnerie Pascale Nobécourt Les Tapis d'Aubusson. Pierre Verlet The James A. de Rothschild Collection at Waddesdon Manor: Furniture, Clocks and Carpets. TASARIM ODAKLI KAYNAKLAR William Morris, William Morris Designs, Charlotte & Peter Fiell, Art Nouveau., Charlotte & Peter Fiell, Art Deco., Meggs, History of Graphic Design. GÖRSEL KAYNAKLAR (Mutlaka kullanın) Stone, Peter F. (2023). Oriental Rugs: An Illustrated Lexicon of Motifs, Materials and Origins. Thames & Hudson. Eiland, Murray L. (2022). Oriental Carpets: A Complete Guide. London. Gillow, John. (2021). Textiles of the Islamic World. Thames & Hudson. Brüggemann, Werner & Böhmer, Harald. (2020 baskı). Rugs of the Peasants and Nomads of Anatolia. Museum of Islamic Art. Hoffmeister, Peter. (2022). The Art of Turkish Carpets. Munich. SÜRELİ YAYINLAR; Art-Sanat Dergisi, Vakıflar Dergisi, Millî Folklor, Türkiyat Mecmuası, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Akdeniz Sanat Dergisi, İdil Sanat ve Dil Dergisi, Textile History, Journal of Textile Design Research and Practice Textile: Cloth and Culture GÜNCEL MAKALE VERİ TABANLARI; DergiPark, TR Dizin, Web of Science, Scopus, ScienceDirect, SpringerLink, Taylor & Francis Online, Wiley Online Library, DİJİTAL VE GÖRSEL KAYNAKLAR; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Dijital Kütüphanesi, YÖK Ulusal Tez Merkezi, TÜBİTAK ULAKBİM, Google Scholar, The Textile Museum Digital Collection, Victoria and Albert Museum Digital Collections, The Metropolitan Museum of Art Collection, Europeana Collections, Müze ve Dijital Koleksiyonlar;T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Dijital Kütüphanesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü Dijital Arşivi, Konya Mevlâna Müzesi Halı Koleksiyonu, Türk ve İslam Eserleri Müzesi Dijital Koleksiyonu, Museum of Islamic Art (Doha) Digital Collection, Textile Museum of Canada Digital Archive
|
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Temel Sanat ilkelerini açıklar, anlatır ve konusuna göre sıralar. | X | |||||
| 2 | Geleneksel sanatların yorumlama, tasarlama ve uygulama aşamalarında gerekli olan tüm yüzeyleri, farklı malzemeleri ve materyalleri kullanır. | X | |||||
| 3 | Konusu ile ilgili yeni çalışma, bilgi ve fikirlere açık olarak gelişmeleri, araştırma, analiz yapma, yorumlama ve uygulama yeterliliğiyle bunları kendisine kazanım olarak dönüştürme becerisini gösterir. | X | |||||
| 4 | Geleneksel sanatlarda, farklı yüzyıllardaki renkleri kullanır, tanımlar; kullanılan süsleme unsurlarını motiflerin, tasarımların üslupsal farklılıkları saptar, kullanır; dönemlerde ki, ekolleri, sanatçılarını, tekniklerini açıklar; klasik ve özgün tasarımlar yapar. | X | |||||
| 5 | Tasarımı yapar ve bütün teorik bilgi, çizim sistemleri ve bilgisayar programlarını kullanır. | X | |||||
| 6 | Geçmiş ve günümüz sanat anlayışlarını objektif olarak algılayıp karşılaştırır ve bunları geliştirir. | X | |||||
| 7 | Konusuyla ilgili restorasyon ve konservasyon yapar. | X | |||||
| 8 | Kendi öğrenme gereksinimlerini karşılayarak yaşam boyu öğrenmeyle ilgili olumlu tutum geliştirir. | X | |||||
| 9 | Türk Kültür tarihi ve tasarım bağlantılarını saptar. | X | |||||
| 10 | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyi´nde kullanarak alanındaki bilgileri izler ve meslektaşları ile iletişim kurar.. | X | |||||
| 11 | Disiplin içi ve disiplinler arası takım çalışması yapar. | X | |||||
| 12 | Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Dünya halı sanatının tarihsel gelişim sürecini ve farklı coğrafyalardaki halı geleneklerini açıklar. | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | ||||||
| 2 | Dünya halılarını teknik, motif, kompozisyon, renk ve desen özellikleri açısından karşılaştırmalı olarak analiz eder. | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | |||||
| 3 | Farklı kültürlere ait halı örneklerinden hareketle özgün tasarım fikirleri geliştirir. | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | ||
| 4 | Geleneksel halı motiflerini çağdaş tasarım ilkeleri doğrultusunda yeniden yorumlar. | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | ||
| 5 | Manuel ve dijital tasarım tekniklerini kullanarak özgün halı ve tekstil yüzeyi tasarımları oluşturur. | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | ||
| 6 | Dünya halı sanatındaki estetik yaklaşımları çağdaş tasarım anlayışıyla ilişkilendirir. | ||||||||||||
| 7 | Sürdürülebilir tasarım ilkelerini dikkate alarak çevreye duyarlı uygulamalar geliştirir. | ||||||||||||
| 8 | Tasarım sürecini araştırma, analiz, uygulama ve sunum aşamalarıyla bütüncül olarak yürütür. | ||||||||||||
| 9 | Hazırladığı tasarım projesini yazılı, görsel ve sözlü olarak akademik ölçütlere uygun biçimde sunar. | ||||||||||||
| 10 | Bu ders; uluslararası karşılaştırmalı halı sanatı ve tasarım stüdyosu niteliğinde olup, öğrenciler sadece dünya halılarını öğrenmiş olmayacak; onları analiz eden, yorumlayan, çağdaş tasarıma dönüştüren ve uygulayan bir yetkinlik kazanacaklar. |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ödev | 20 |
| 1. Ara Sınav | 30 |
| 1. Kısa Sınav | 25 |
| 2. Kısa Sınav | 25 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 50 |
| 1. Final | 50 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 4 | 4 |
| Performans Görevi (Atölye) | 1 | 4 | 4 |
| Kısa Sınav | 1 | 4 | 4 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 5 | 17 | 85 |
| Ödev | 1 | 15 | 15 |
| Toplam İş Yükü | 112 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 4,48 | ||
| dersAKTSKredisi | 4 | ||