| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Serbest Tasarım II (Saray Halıları) | HKE 428 | 8 | 2 + 2 | 3 | 5 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. ZEYNEP ÇAVDAR KALELİ |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Alanına Uygun Öğretim |
| Dersin Amacı | Serbest Tasarım I dersinde geliştirilen tasarım yaklaşımını ileri düzeye taşıyarak, Osmanlı saray halılarının estetik ve teknik mirasını çağdaş tasarım anlayışıyla bütünleştiren özgün halı koleksiyonları oluşturmak; öğrencilerin dijital tasarım, teknik pafta hazırlama, portfolyo oluşturma ve profesyonel sunum becerilerini geliştirmek. Tasarımın üretime hazırlanması, dijital teknik dosyaların oluşturulması, portfolyo ve jüri sunumu odaklı planlanmalıdır. Bu yaklaşım, öğrencilerin hem geleneksel halı tasarım ilkelerine hâkim olmalarını hem de günümüz tasarım ve üretim süreçlerine uyum sağlayabilecek bilgi ve becerilerle mezun olmalarını destekleyecektir. |
| Dersin İçeriği | Özgün tasarımın geliştirilmesi; koleksiyon oluşturma, bilgisayar destekli desen geliştirme, renk ve varyasyon çalışmaları; üretime yönelik teknik dosyaların hazırlanması, dijital sunum teknikleri, portfolyo tasarımı; sergi düzenleme ve proje sunumları. Tasarımın geliştirilmesi, CAD ortamında son düzenlemeler, renk ayrımı, üretim paftaları, teknik rapor hazırlama, dijital portfolyo oluşturma, koleksiyon mantığı geliştirme, sergileme teknikleri, proje sunumu ve jüri değerlendirmesi. Bu bütüncül yapı, Geleneksel Türk Sanatları lisans programlarının kuramsal bilgi, uygulama becerisi ve özgün tasarım üretimini bir araya getiren eğitim anlayışıyla uyumlu olup, öğrencileri hem lisansüstü akademik çalışmalara hem de tasarım ve üretim sektörüne hazırlayan güçlü bir mezuniyet süreci oluşturur. Ayrıca, ders kapsamında Adobe Illustrator, Adobe Photoshop, CorelDRAW, NedGraphics veya ArahWeave gibi bilgisayar destekli tasarım yazılımlarının kullanılmasına yönelik çalışmaları kapsar. |
| Özel Koşullar | |
| Sektör Desteği | |
| Destekleyen Firma | |
| Destekleyen Eğitmen |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Tasarımını üretime hazır hâle getirir. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, | Boşluk Doldurma Testleri, Kısa Cevaplı Testler, Eşleştirme Testler, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Doğru Yanlış Testleri, |
| 2 | Dijital halı tasarım programlarını etkin kullanır. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, | Doğru Yanlış Testleri, Kısa Cevaplı Testler, Eşleştirme Testler, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 3 | Teknik pafta hazırlar. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, Gezi / Gözlem, Gözlem, | Doğru Yanlış Testleri, Kısa Cevaplı Testler, Eşleştirme Testler, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 4 | Akademik proje raporu yazar. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Tartışma, Bireysel Çalışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, Gezi / Gözlem, Gözlem, | Doğru Yanlış Testleri, Kısa Cevaplı Testler, Eşleştirme Testler, Çoktan Seçmeli Testler, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 5 | Üretim dosyalarını oluşturur. | Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, Gezi / Gözlem, Gözlem, Anlatım, | Doğru Yanlış Testleri, Kısa Cevaplı Testler, Eşleştirme Testler, Çoktan Seçmeli Testler, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 6 | Özgün halı koleksiyonu geliştirir. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, Gezi / Gözlem, Gözlem, | Doğru Yanlış Testleri, Kısa Cevaplı Testler, Eşleştirme Testler, Çoktan Seçmeli Testler, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 7 | Tasarımını jüri önünde sunar. | ||
| 8 | Geleneksel halı sanatını çağdaş tasarım anlayışıyla yorumlar. | ||
| 9 | Tasarım sürecini eleştirel bakış açısıyla değerlendirir. | ||
| 10 | Mesleki etik ve telif ilkelerine uygun proje üretir. | ||
| 11 | Dijital arşivleme, pafta düzenleme ve sunum becerilerinin geliştirilmesi, mezunların akademik çalışmalarının yanı sıra sektörel istihdam olanaklarını da güçlendirecektir. | ||
| 12 | Serbest Tasarım derslerinde Bitirme Projesi I-II derslerinin, araştırma altyapısını kullanarak özgün ve çağdaş yorumlar geliştirir. | ||
| 13 | Böylece iki ders birbirini tekrar etmez; biri araştırma ve klasik tasarım disiplinini, diğeri ise yaratıcı tasarım, dijital uygulama ve profesyonel sunum becerisini geliştirir. |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Serbest Tasarım I çalışmalarının değerlendirilmesi ve proje planı | Bir önceki dönemde hazırlanan tasarım dosyasını gözden geçirme. |
| 2 | Koleksiyon oluşturma ilkeleri ve tema geliştirme | Koleksiyon teması için güncel tasarım örnekleri ve trend raporlarını inceleme. |
| 3 | Alternatif kompozisyon ve varyasyon çalışmaları | Alternatif motif ve kompozisyon eskizleri hazırlama. |
| 4 | Bilgisayar destekli desen geliştirme | Bilgisayar destekli çizim için dijital dosyaları düzenleme. |
| 5 | Renk varyasyonları ve dijital uygulamalar | Renk varyasyonları ve malzeme seçenekleri üzerine araştırma yapma. |
| 6 | Teknik pafta hazırlama | Teknik pafta örneklerini inceleyerek kendi paftasını planlama. |
| 7 | Üretim dosyalarının oluşturulması | Üretim sürecine ilişkin teknik bilgi ve dokümantasyonu hazırlama. |
| 8 | Ara değerlendirme | Ara değerlendirme için tasarım dosyasını güncelleme. |
| 9 | Koleksiyon bütünlüğünün sağlanması | Koleksiyon bütünlüğünü destekleyen ek tasarımlar geliştirme. |
| 10 | Portfolyo hazırlama | Portfolyo düzeni ve görsel sunum örneklerini inceleme. |
| 11 | Sergi ve sunum tasarımı | Sergi düzenleme ve sunum teknikleri hakkında araştırma yapma. |
| 12 | Proje raporu ve görsel sunum | Proje raporunu tamamlayarak görsel materyalleri düzenleme. |
| 13 | Final hazırlıkları | Final sunumu için prova yapma ve eksikleri tamamlama. |
| 14 | Jüri sunumu ve genel değerlendirme | Portfolyo ve proje dosyasını son kontrollerden geçirerek teslime hazırlama. |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | Dersi veren öğretim elemanı tarafından sabis dokümanlara ders dönemi yüklenecektir. |
| Ders Kaynakları | Aslanapa, Oktay. (2022 baskı). Türk Halı Sanatının Bin Yılı. İstanbul: İnkılâp Kitabevi. Yetkin, Şerare. (2020 baskı). Türk Halı Sanatı. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Deniz, Bekir. (2021). Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygıları. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları. Barışta, H. Örcün. (2019). Türk El Sanatları. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Soysaldı, Aysen. (2023). Türk Halılarında Motif ve Kompozisyon Özellikleri. Nobel Akademik Yayıncılık. Erbek, Mine. (2021 baskı). Çatalhöyük'ten Günümüze Anadolu Motifleri. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Stone, Peter F. (2023). Oriental Rugs: An Illustrated Lexicon of Motifs, Materials and Origins. Thames & Hudson. Eiland, Murray L. (2022). Oriental Carpets: A Complete Guide. London. Gillow, John. (2021). Textiles of the Islamic World. Thames & Hudson. Brüggemann, Werner & Böhmer, Harald. (2020 baskı). Rugs of the Peasants and Nomads of Anatolia. Museum of Islamic Art. Hoffmeister, Peter. (2022). The Art of Turkish Carpets. Munich. SÜRELİ YAYINLAR; Art-Sanat Dergisi, Vakıflar Dergisi, Millî Folklor, Türkiyat Mecmuası, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Akdeniz Sanat Dergisi, İdil Sanat ve Dil Dergisi, Textile History, Journal of Textile Design Research and Practice Textile: Cloth and Culture GÜNCEL MAKALE VERİ TABANLARI; DergiPark, TR Dizin, Web of Science, Scopus, ScienceDirect, SpringerLink, Taylor & Francis Online, Wiley Online Library, DİJİTAL VE GÖRSEL KAYNAKLAR; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Dijital Kütüphanesi, YÖK Ulusal Tez Merkezi, TÜBİTAK ULAKBİM, Google Scholar, The Textile Museum Digital Collection, Victoria and Albert Museum Digital Collections, The Metropolitan Museum of Art Collection, Europeana Collections, Müze ve Dijital Koleksiyonlar;T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Dijital Kütüphanesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü Dijital Arşivi, Konya Mevlâna Müzesi Halı Koleksiyonu, Türk ve İslam Eserleri Müzesi Dijital Koleksiyonu, Museum of Islamic Art (Doha) Digital Collection, Textile Museum of Canada Digital Archive
|
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Temel Sanat ilkelerini açıklar, anlatır ve konusuna göre sıralar. | X | |||||
| 2 | Geleneksel sanatların yorumlama, tasarlama ve uygulama aşamalarında gerekli olan tüm yüzeyleri, farklı malzemeleri ve materyalleri kullanır. | X | |||||
| 3 | Konusu ile ilgili yeni çalışma, bilgi ve fikirlere açık olarak gelişmeleri, araştırma, analiz yapma, yorumlama ve uygulama yeterliliğiyle bunları kendisine kazanım olarak dönüştürme becerisini gösterir. | X | |||||
| 4 | Geleneksel sanatlarda, farklı yüzyıllardaki renkleri kullanır, tanımlar; kullanılan süsleme unsurlarını motiflerin, tasarımların üslupsal farklılıkları saptar, kullanır; dönemlerde ki, ekolleri, sanatçılarını, tekniklerini açıklar; klasik ve özgün tasarımlar yapar. | X | |||||
| 5 | Tasarımı yapar ve bütün teorik bilgi, çizim sistemleri ve bilgisayar programlarını kullanır. | X | |||||
| 6 | Geçmiş ve günümüz sanat anlayışlarını objektif olarak algılayıp karşılaştırır ve bunları geliştirir. | X | |||||
| 7 | Konusuyla ilgili restorasyon ve konservasyon yapar. | X | |||||
| 8 | Kendi öğrenme gereksinimlerini karşılayarak yaşam boyu öğrenmeyle ilgili olumlu tutum geliştirir. | X | |||||
| 9 | Türk Kültür tarihi ve tasarım bağlantılarını saptar. | X | |||||
| 10 | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyi´nde kullanarak alanındaki bilgileri izler ve meslektaşları ile iletişim kurar.. | X | |||||
| 11 | Disiplin içi ve disiplinler arası takım çalışması yapar. | X | |||||
| 12 | Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Tasarımını üretime hazır hâle getirir. | ||||||||||||
| 2 | Dijital halı tasarım programlarını etkin kullanır. | ||||||||||||
| 3 | Teknik pafta hazırlar. | ||||||||||||
| 4 | Akademik proje raporu yazar. | ||||||||||||
| 5 | Üretim dosyalarını oluşturur. | ||||||||||||
| 6 | Özgün halı koleksiyonu geliştirir. | ||||||||||||
| 7 | Tasarımını jüri önünde sunar. | ||||||||||||
| 8 | Geleneksel halı sanatını çağdaş tasarım anlayışıyla yorumlar. | ||||||||||||
| 9 | Tasarım sürecini eleştirel bakış açısıyla değerlendirir. | ||||||||||||
| 10 | Mesleki etik ve telif ilkelerine uygun proje üretir. | ||||||||||||
| 11 | Dijital arşivleme, pafta düzenleme ve sunum becerilerinin geliştirilmesi, mezunların akademik çalışmalarının yanı sıra sektörel istihdam olanaklarını da güçlendirecektir. | ||||||||||||
| 12 | Serbest Tasarım derslerinde Bitirme Projesi I-II derslerinin, araştırma altyapısını kullanarak özgün ve çağdaş yorumlar geliştirir. | ||||||||||||
| 13 | Böylece iki ders birbirini tekrar etmez; biri araştırma ve klasik tasarım disiplinini, diğeri ise yaratıcı tasarım, dijital uygulama ve profesyonel sunum becerisini geliştirir. |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 25 |
| 1. Ödev | 25 |
| 1. Performans Görevi (Uygulama) | 25 |
| 1. Performans Görevi (Atölye) | 25 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 50 |
| 1. Final | 50 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 4 | 64 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ödev | 1 | 4 | 4 |
| Performans Görevi (Uygulama) | 1 | 4 | 4 |
| Performans Görevi (Atölye) | 1 | 4 | 4 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü | 126 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 5,04 | ||
| dersAKTSKredisi | 5 | ||