Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Doğal Boyama II HKE 306 6 2 + 4 4 6
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Öğr.Gör. ZEYNEP ÇAVDAR KALELİ
Dersi Verenler
Dersin Yardımcıları
Dersin Kategorisi Alanına Uygun Temel Öğretim
Dersin Amacı

Doğal Boya I dersinde edinilen bilgi ve beceriler doğrultusunda öğrencilerin doğal boyalarla ileri düzey yüzey tasarımı uygulamaları gerçekleştirmelerini sağlamak; organik atık malzemeler ile boyar madde elde edilmesi ve uygulamalar, atık tekstil ürünlerini değerlendirme, kumaş katlama, bağlama, rezerve boyama ve deneysel boyama tekniklerini kullanarak özgün tekstil yüzeyleri geliştirmek; doğal boya uygulamalarını sürdürülebilirlik, çevre bilinci, kültürel mirasın korunması ve çağdaş tekstil tasarımı anlayışıyla ilişkilendirebilen bireyler yetiştirmektir.

Dersin İçeriği

Bu derste doğal boyalarla ileri düzey tekstil yüzey tasarımı uygulamaları gerçekleştirilir. Kumaş katlama (Shibori), bağlama, dikişli rezerve boyama, sıkıştırma, sarma, katlama ve farklı rezerve boyama teknikleri doğal boyalarla uygulanır. Bitkisel baskı (Eco Print), doğal indigo, çok aşamalı boyama, renk katmanları oluşturma ve deneysel yüzey tasarımları üzerinde çalışılır. Ders kapsamında sürdürülebilir tekstil üretimi, doğal lifler, geri dönüşüm tekstilleri, çevre dostu boyama yöntemleri ve çağdaş tekstil sanatına yönelik uygulamalar gerçekleştirilir. Dönem sonunda öğrenciler özgün bir tekstil yüzeyi veya sanatsal uygulama projesi hazırlar. Bu içeriklerle Doğal Boya II, sadece bir boyama dersi olmaktan çıkar; çağdaş tekstil yüzey tasarımı stüdyosu niteliği kazanır. Böylece hem Geleneksel Türk Sanatlarının doğal boya mirasını korur hem de güncel sanat ve tasarım yaklaşımlarıyla bütünleşir.

Özel Koşullar
Sektör Desteği
Destekleyen Firma
Destekleyen Eğitmen
Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Doğal boyalarla ileri düzey tekstil yüzey tasarım tekniklerini uygular. Anlatım, Soru-Cevap, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar,
2 Kumaş katlama, bağlama ve rezerve boyama tekniklerini doğal boyalarla kullanır. Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, Anlatım,
3 Eco Print ve doğal indigo gibi çağdaş doğal boyama yöntemlerini uygular. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar,
4 Doğal liflerin boyama özelliklerini analiz ederek uygun teknikleri seçer. Anlatım, Beyin Fırtınası, Bireysel Çalışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar,
5 Doğal boyaları kullanarak özgün tekstil yüzeyi tasarımları geliştirir. Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma,
6 Doğal boya uygulamalarında renk, doku ve kompozisyon ilişkisini değerlendirir. Anlatım, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar,
7 Geri dönüştürülmüş tekstil malzemelerini yaratıcı tasarım süreçlerinde kullanır.
8 Sürdürülebilir tasarım ve çevre dostu üretim ilkelerini uygulamalarına yansıtır. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar,
9 Araştırma, tasarım ve uygulama süreçlerini planlayarak özgün bir proje geliştirir.
10 Hazırladığı çalışmaları akademik ve sanatsal ölçütlere uygun biçimde sunar.
11 Sürdürülebilir tasarım anlayışı doğrultusunda atık tekstil ve organik atıkları doğal boyama süreçlerinde yaratıcı biçimde değerlendirir.
12 Doğal boya tekniklerini çevresel duyarlılık, geri dönüşüm ve sosyal sorumluluk ilkeleri doğrultusunda özgün tekstil yüzeyi tasarımlarına dönüştürür.
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Dersin tanıtımı. Doğal Boya I'de öğrenilen tekniklerin değerlendirilmesi ve dönem projesinin planlanması. Organik atıklar hakkında araştırma ve bireysel uygulamalar
2 Kumaş katlama tekniklerine giriş (Shibori): temel katlama, bağlama ve sıkıştırma yöntemleri. Bitkisel, hayvansal ve mineral boyalar hakkında örneklerin incelenmesi.
3 İtajime, Arashi, Kumo ve Nui Shibori teknikleri ile doğal boya uygulamaları. Atık tekstillerin yeniden değerlendirilmesi; doğal boyalarla yeniden renklendirme ve yüzey tasarımı uygulamaları.
4 Katlama ve bağlama teknikleri kullanılarak çok renkli doğal boya uygulamaları. Organik atıklardan doğal boya elde edilmesi (soğan kabuğu, nar kabuğu, avokado, çay, kahve, yaprak vb.) ve deneysel boyama çalışmaları.
5 Rezerve boyama teknikleri (mum, ip, dikiş ve bağlama yöntemleri) ile desen oluşturma. Sürdürülebilir tekstil tasarımı kapsamında atık kumaşlar, doğal lifler ve organik boyalarla özgün yüzey tasarımı geliştirme.
6 Doğal indigo ile boyama yöntemleri ve çok aşamalı boyama uygulamaları. Özgün proje uygulaması: sürdürülebilir, geri dönüşüm veya sosyal sorumluluk temalı tekstil yüzeyi tasarımı ve üretimi.
7 Bitki baskısı (Eco Print): yaprak, çiçek ve doğal materyallerle tekstil yüzeyi oluşturma. Final proje sunumu, sergi ve değerlendirme.
8 Doğal boyalarla yüzey tasarımında doku, katman ve renk geçişleri; ara değerlendirme. Atık tekstillerin yeniden değerlendirilmesi; doğal boyalarla yeniden renklendirme ve yüzey tasarımı uygulamaları.
9 Doğal lifler (pamuk, yün, ipek, keten vb.) üzerinde farklı boyama tekniklerinin karşılaştırmalı uygulanması. Organik atıklardan doğal boya elde edilmesi (soğan kabuğu, nar kabuğu, avokado, çay, kahve, yaprak vb.) ve deneysel boyama çalışmaları.
10 Sürdürülebilir tekstil tasarımı, sıfır atık ve geri dönüşüm malzemeleriyle doğal boya uygulamaları. Dönem boyunca hazırlanan numune ve notların gözden geçirilmesi.
11 Deneysel çalışmalar ve teknikler: Eco Print, Shibori, Tataki-zomé (bitki dövme baskısı), Hapa-zomé, Doğal mürekkep hazırlama, Dokuma öncesi iplik renklendirme Özgün proje uygulaması: sürdürülebilir, geri dönüşüm veya sosyal sorumluluk temalı tekstil yüzeyi tasarımı ve üretimi.
12 Deneysel çalışmalar, sergi hazırlıkları; Bundle Dye Botanical Printing Cyanotype + doğal boya kombinasyonları (deneysel) Sürdürülebilir tekstil tasarımı kapsamında atık kumaşlar, doğal lifler ve organik boyalarla özgün yüzey tasarımı geliştirme.
13 Doğal boyaların sürdürülebilir tekstil ve moda tasarımındaki kullanımı, Öğrenci renk kartelası ve numune dosyası hazırlama. Final proje sunumu, sergi ve değerlendirme.
14 Geri dönüştürülmüş tekstiller üzerinde doğal boya uygulamaları Genel değerlendirme, dönem sonu proje sunumları ve sergi için seçimler. Boyanmış numune çalışmaları ve portfolyo değerlendirmesi. Sürdürülebilir tekstil örneklerini araştırılması. Numunelerin değerlendirilmesi, sergi hazırlığı için çalışmalar.
Kaynaklar
Ders Notu

DÖLEN,Emre; TEKSTİL TARİHİ, Marmara Üniversitesi teknik Eğitim Fakültesi yayınları,İstanbul 1992.
Anonymous,. Bitkilerden Elde Edilen Boyalarla Yun Liflerinin Boyanmasi. T.C. San. ve Tic. Bakanlıgi. Kuc. Sanl. San. Bolg.ve Sit. Gen. Müd. Yayinlari. Ankara. 1991.
Dean, JThe Craft of Natural Dyeing. Search Press Ltd. England.2003
Kaya, F., Yazıcıoğlu, Y., 1992. Lif Teknolojisi. Ankara.
Dokuma Teknolojisi Semineri Notları, SAGEM TÜBİTAK-MAM ARŞ. GEL. MERKEZİ., Türkiye.
Yün İplik Teknolojisi, SAGEM TÜBİTAK-MAM ARŞ. GEL. MERKEZİ., Türkiye.

Ders Kaynakları

DÖLEN,Emre; TEKSTİL TARİHİ, Marmara Üniversitesi teknik Eğitim Fakültesi yayınları,İstanbul 1992.
Anonymous,. Bitkilerden Elde Edilen Boyalarla Yun Liflerinin Boyanmasi. T.C. San. ve Tic. Bakanlıgi. Kuc. Sanl. San. Bolg.ve Sit. Gen. Müd. Yayinlari. Ankara. 1991.
Dean, JThe Craft of Natural Dyeing. Search Press Ltd. England.2003
Kaya, F., Yazıcıoğlu, Y., 1992. Lif Teknolojisi. Ankara.
Dokuma Teknolojisi Semineri Notları, SAGEM TÜBİTAK-MAM ARŞ. GEL. MERKEZİ., Türkiye.
Yün İplik Teknolojisi, SAGEM TÜBİTAK-MAM ARŞ. GEL. MERKEZİ., Türkiye.

Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Temel Sanat ilkelerini açıklar, anlatır ve konusuna göre sıralar. X
2 Geleneksel sanatların yorumlama, tasarlama ve uygulama aşamalarında gerekli olan tüm yüzeyleri, farklı malzemeleri ve materyalleri kullanır. X
3 Konusu ile ilgili yeni çalışma, bilgi ve fikirlere açık olarak gelişmeleri, araştırma, analiz yapma, yorumlama ve uygulama yeterliliğiyle bunları kendisine kazanım olarak dönüştürme becerisini gösterir. X
4 Geleneksel sanatlarda, farklı yüzyıllardaki renkleri kullanır, tanımlar; kullanılan süsleme unsurlarını motiflerin, tasarımların üslupsal farklılıkları saptar, kullanır; dönemlerde ki, ekolleri, sanatçılarını, tekniklerini açıklar; klasik ve özgün tasarımlar yapar. X
5 Tasarımı yapar ve bütün teorik bilgi, çizim sistemleri ve bilgisayar programlarını kullanır. X
6 Geçmiş ve günümüz sanat anlayışlarını objektif olarak algılayıp karşılaştırır ve bunları geliştirir. X
7 Konusuyla ilgili restorasyon ve konservasyon yapar. X
8 Kendi öğrenme gereksinimlerini karşılayarak yaşam boyu öğrenmeyle ilgili olumlu tutum geliştirir. X
9 Türk Kültür tarihi ve tasarım bağlantılarını saptar. X
10 Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyi´nde kullanarak alanındaki bilgileri izler ve meslektaşları ile iletişim kurar.. X
11 Disiplin içi ve disiplinler arası takım çalışması yapar. X
12 Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir. X
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12
1 Doğal boyalarla ileri düzey tekstil yüzey tasarım tekniklerini uygular. 5 5 4 4 4 3 3 3 3 2 3 3
2 Kumaş katlama, bağlama ve rezerve boyama tekniklerini doğal boyalarla kullanır. 5 5 4 4 4 3 3 3 3 2 3 3
3 Eco Print ve doğal indigo gibi çağdaş doğal boyama yöntemlerini uygular. 5 5 4 4 4 3 3 3 3 2 3 3
4 Doğal liflerin boyama özelliklerini analiz ederek uygun teknikleri seçer. 5 5 4 4 4 3 3 3 3 2 3 3
5 Doğal boyaları kullanarak özgün tekstil yüzeyi tasarımları geliştirir. 5 5 4 4 4 3 3 3 3 2 3 3
6 Doğal boya uygulamalarında renk, doku ve kompozisyon ilişkisini değerlendirir. 5 5 4 4 4 3 3 3 3 2 3 3
7 Geri dönüştürülmüş tekstil malzemelerini yaratıcı tasarım süreçlerinde kullanır.
8 Sürdürülebilir tasarım ve çevre dostu üretim ilkelerini uygulamalarına yansıtır. 5 5 4 4 4 3 3 3 3 2 3 3
9 Araştırma, tasarım ve uygulama süreçlerini planlayarak özgün bir proje geliştirir.
10 Hazırladığı çalışmaları akademik ve sanatsal ölçütlere uygun biçimde sunar.
11 Sürdürülebilir tasarım anlayışı doğrultusunda atık tekstil ve organik atıkları doğal boyama süreçlerinde yaratıcı biçimde değerlendirir.
12 Doğal boya tekniklerini çevresel duyarlılık, geri dönüşüm ve sosyal sorumluluk ilkeleri doğrultusunda özgün tekstil yüzeyi tasarımlarına dönüştürür.
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Kısa Sınav 20
1. Performans Görevi (Laboratuvar) 20
1. Ara Sınav 40
1. Ödev 20
Toplam 100
1. Yıl İçinin Başarıya 50
1. Final 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 6 96
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 1 16
Ara Sınav 1 10 10
Kısa Sınav 1 5 5
Ödev 1 10 10
Final 1 15 15
Toplam İş Yükü 152
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 6,08
dersAKTSKredisi 6