| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Plc Programlama | MKM 468 | 8 | 3 + 0 | 3 | 4 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör.Dr. MEHMET ONUR YAĞIR |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Alanına Uygun Öğretim |
| Dersin Amacı | Bu dersin temel amacı, endüstriyel otomasyonun yapı taşı olan Programlanabilir Mantık Denetleyicilerini (PLC) tanıtmaktır. Ders, teorik bilgi ile uygulamayı birleştirerek öğrencilerin temel PLC programlama becerisi kazanmalarını ve edindikleri bu bilgiyi, basit bir otomasyon sistemini tasarlayıp programlayabilecek düzeye getirmelerini hedefler.
|
| Dersin İçeriği | Bu ders, endüstriyel otomasyonun temelini oluşturan Programlanabilir Mantık Denetleyicilerini (PLC) temel yönleriyle ele alır. Öğrenciler, PLC donanım mimarisini ve endüstriyel sensör/aktüatörlerle arayüzünü öğrenerek başlar; ardından endüstride en yaygın kullanılan programlama dili olan Merdiven Diyagramı (Ladder Logic) üzerine odaklanırlar. Temel lojik komutlar, zamanlayıcılar, sayıcılar ve karşılaştırma işlemlerinin işlendiği derste, bu bilgi motor kontrolü, sıralı prosesler ve ışıklı sistem kontrolü gibi gerçekçi laboratuvar uygulamaları ve bir final projesi ile pekiştirilir. Dersin sonunda öğrenciler, basit bir otomasyon problemini analiz edip, çözüm için gerekli PLC programını yazabilir ve test edebilir seviyeye gelir. |
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | PLC donanım bileşenlerini tanır ve çalışma prensibini açıklar. | Anlatım, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 2 | TIA Portal yazılımında proje oluşturur ve temel mantık komutları ile program yazar. | Anlatım, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 3 | Verilen bir endüstriyel kontrol problemini analiz ederek, giriş/çıkış listesini çıkarır ve çalışan bir PLC programı tasarlar. | Anlatım, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 4 | Güvenlik kurallarına uygun olarak PLC ve güç devresi laboratuvarını kullanır. | Anlatım, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Giriş, Temel Kumanda Elemanları ve TIA Portal Arayüzü | |
| 2 | Temel Lojik: Giriş/Çıkış ve AND/OR Mantığı | |
| 3 | Start/Stop Mantığı, Latching, Set (S) ve Reset (R) Komutları | |
| 4 | TON (Gecikmeli Açma) Uygulamaları | |
| 5 | TOF (Gecikmeli Kapama) ve TP (Darbe) Uygulamaları | |
| 6 | Sayıcılar: CTU (Yukarı Sayıcı) ve Ürün Sayma Uygulamaları | |
| 7 | Karma Uygulama: Zamanlayıcı ve Sayıcı Entegrasyonu | |
| 8 | 8. Veri İşleme: Move (Taşıma) ve Karşılaştırma Komutları | |
| 9 | Ara Sınav (Uygulama) | |
| 10 | PLC ile Güç Kontrolü: Kontaktör ve Röle Sürme Mantığı | |
| 11 | 3 Faz Asenkron Motor Kontrolü | |
| 12 | PLC ile İleri-Geri (Reversing) Motor Kontrolü ve Kilitleme (Interlock) | |
| 13 | Uygulama Projesi | |
| 14 | Uygulama Projesi |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | |
| Ders Kaynakları | |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 3 | Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi. | X | |||||
| 3 | Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi. | ||||||
| 3 | Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi. | ||||||
| 3 | Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi. | ||||||
| 4 | Mühendislik uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi. | ||||||
| 4 | Mühendislik uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi. | X | |||||
| 8 | Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği konusunda farkındalık; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi. | ||||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 3 | PÇ 3 | PÇ 3 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 4 | PÇ 8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | PLC donanım bileşenlerini tanır ve çalışma prensibini açıklar. | 5 | 5 | 5 | 5 | |||
| 2 | TIA Portal yazılımında proje oluşturur ve temel mantık komutları ile program yazar. | |||||||
| 3 | Verilen bir endüstriyel kontrol problemini analiz ederek, giriş/çıkış listesini çıkarır ve çalışan bir PLC programı tasarlar. | |||||||
| 4 | Güvenlik kurallarına uygun olarak PLC ve güç devresi laboratuvarını kullanır. |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 75 |
| 1. Kısa Sınav | 25 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 50 |
| 1. Final | 50 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Toplam İş Yükü | 0 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 0 | ||
| dersAKTSKredisi | 4 | ||