Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Okuma ve Beyin EBB 030 0 2 + 0 2 4
Ön Koşul Dersleri

Ön koşul dersi bulunmamaktadır.

Önerilen Seçmeli Dersler

Öğrenme Güçlüğü; Kapsayıcı Eğitim; Eleştirel ve Analitik Düşünme; Gelecek Okuryazarlığı ve Eğitimi.

Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Koordinatörü Doç.Dr. DURSUN AKSU
Dersi Verenler Doç.Dr. DURSUN AKSU,
Dersin Yardımcıları
Dersin Kategorisi Genel Eğitim
Dersin Amacı

Bu dersin amacı, öğretmen adaylarının okuma sürecini beyin, biliş ve öğrenme ilişkisi çerçevesinde bilimsel ve güncel araştırma bulgularına dayalı olarak anlamalarını sağlamaktır. Ders; okumanın nörobiyolojik ve bilişsel temellerini, nöroplastisiteyi, dikkat-bellek-yürütücü işlev ilişkisini, okuma güçlüklerini ve gelişimsel disleksiyi, basılı ve dijital ortamlarda okumayı, eğitim nöromitlerini ve yapay zekâ çağında eleştirel okumayı ele alarak öğretmen adaylarının kanıta dayalı eğitim uygulamaları geliştirmelerini amaçlar.

Dersin İçeriği

Okuma bilimi ve eğitim nörobilimine ilişkin temel kavramlar; beynin öğrenme ile ilişkili yapıları ve ağları; nöroplastisite; görsel sözcük tanıma, ortografik ve fonolojik işlemleme; çözümleme, sözcük tanıma ve akıcı okuma; okuduğunu anlama; dikkat, çalışma belleği, yürütücü işlevler ve bilişsel yük; gelişimsel disleksi ve okuma güçlükleri; kanıta dayalı destek yaklaşımları; okuma motivasyonu ve alışkanlığı; basılı ve dijital okuma; ekran, kaydırma ve derin okuma; eğitim nöromitleri; yapay zekâ destekli okuma, kaynak doğrulama ve eleştirel okuryazarlık; okuma-beyin araştırmalarının eğitim uygulamalarına yansımaları.

Özel Koşullar
Sektör Desteği

Eğitim kurumlarıyla iş birliği kapsamında; okuma süreçleri, okuma güçlükleri, okuma alışkanlığı, dijital okuma, kapsayıcı eğitim ve okuma-beyin ilişkisine yönelik güncel sınıf uygulamaları ile mesleki deneyimlerin ders kapsamında paylaşılması; öğretmen adaylarının kuramsal bilgileri gerçek eğitim ortamlarıyla ilişkilendirmelerinin desteklenmesi.

Destekleyen Firma

Eğitim kurumları (Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumları ve özel eğitim kurumları).

Destekleyen Eğitmen

Okuma öğretimi ve okuma güçlükleri alanında deneyimli sınıf öğretmenleri, Türkçe öğretmenleri, özel eğitim öğretmenleri, rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar ve ilgili uzmanlar; dönem içinde davetli eğitmenler görevlendirilmesi hâlinde isimler EBS’de güncellenir.

Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Okuma ve beyinle ilgili temel kavramları bilir. Anlatım, Soru-Cevap, Kısa Cevaplı Testler,
2 Okumanın nöro-biyolojik süreçlerini kavrar. Anlatım, Soru-Cevap, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı),
3 Beyin temelli öğrenmenin okuma becerisinin gelişimine katkılarını bilir. Problem Çözme, Çoktan Seçmeli Testler, Sözlü Sınavlar,
4 Okuma sorunlarını ve çözüm yollarını öğrenir ve tasarlar. Eğitsel Oyun, Öz Değerlendirme, Sözlü Sınavlar,
5 Okuma atmosferi oluşturma ve okuma alışkanlığı kazanma yollarını araştırır. Anlatım, Sözlü Sınavlar, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı),
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Okuma ve beyin ilişkisine giriş
2 Beyin, öğrenme ve nöroplastisite
3 Okumanın nöro-biyolojik süreçleri
4 Okumanın nöro-biyolojik süreçleri
5 Okumanın nöro-biyolojik süreçleri
6 Beyin temelli öğrenme ve okuma
7 Beyin temelli öğrenme ve okuma
8 Okuma sorunları ve çözüm yolları
9 Ara Sınav
10 Okuma sorunları ve çözüm yolları
11 Okuma sorunları ve çözüm yolları
12 Okuma atmosferi oluşturma
13 Okuma alışkanlığı kazandırma
14 Genel değerlendirme
Kaynaklar
Ders Notu

Haftalık ders notları, seçilmiş güncel araştırma makaleleri ve derleme/meta-analiz özetleri, şema ve infografikler, vaka örnekleri, basılı-dijital okuma karşılaştırma etkinlikleri, nöromit değerlendirme materyalleri ve yapay zekâ destekli okuma araçlarına ilişkin eleştirel değerlendirme örnekleri SABİS üzerinden paylaşılır.

Ders Kaynakları

Dehaene, S. (2014). Beyin Nasıl Okur. İstanbul: Alfa Yayıncılık.

Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı
1 Okuma ve beyinle ilgili temel kavramları bilir.
2 Okumanın nöro-biyolojik süreçlerini kavrar.
3 Beyin temelli öğrenmenin okuma becerisinin gelişimine katkılarını bilir.
4 Okuma sorunlarını ve çözüm yollarını öğrenir ve tasarlar.
5 Okuma atmosferi oluşturma ve okuma alışkanlığı kazanma yollarını araştırır.
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ara Sınav 50
1. Ödev 50
Toplam 100
1. Yıl İçinin Başarıya 50
1. Final 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 2 32
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 14 2 28
Ara Sınav 1 10 10
Ödev 1 10 10
Final 1 10 10
Toplam İş Yükü 90
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 3,6
dersAKTSKredisi 4