| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Okuma ve Beyin | EBB 030 | 0 | 2 + 0 | 2 | 4 |
| Ön Koşul Dersleri | Ön koşul dersi bulunmamaktadır. |
| Önerilen Seçmeli Dersler | Öğrenme Güçlüğü; Kapsayıcı Eğitim; Eleştirel ve Analitik Düşünme; Gelecek Okuryazarlığı ve Eğitimi. |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Doç.Dr. DURSUN AKSU |
| Dersi Verenler | Doç.Dr. DURSUN AKSU, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Genel Eğitim |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğretmen adaylarının okuma sürecini beyin, biliş ve öğrenme ilişkisi çerçevesinde bilimsel ve güncel araştırma bulgularına dayalı olarak anlamalarını sağlamaktır. Ders; okumanın nörobiyolojik ve bilişsel temellerini, nöroplastisiteyi, dikkat-bellek-yürütücü işlev ilişkisini, okuma güçlüklerini ve gelişimsel disleksiyi, basılı ve dijital ortamlarda okumayı, eğitim nöromitlerini ve yapay zekâ çağında eleştirel okumayı ele alarak öğretmen adaylarının kanıta dayalı eğitim uygulamaları geliştirmelerini amaçlar. |
| Dersin İçeriği | Okuma bilimi ve eğitim nörobilimine ilişkin temel kavramlar; beynin öğrenme ile ilişkili yapıları ve ağları; nöroplastisite; görsel sözcük tanıma, ortografik ve fonolojik işlemleme; çözümleme, sözcük tanıma ve akıcı okuma; okuduğunu anlama; dikkat, çalışma belleği, yürütücü işlevler ve bilişsel yük; gelişimsel disleksi ve okuma güçlükleri; kanıta dayalı destek yaklaşımları; okuma motivasyonu ve alışkanlığı; basılı ve dijital okuma; ekran, kaydırma ve derin okuma; eğitim nöromitleri; yapay zekâ destekli okuma, kaynak doğrulama ve eleştirel okuryazarlık; okuma-beyin araştırmalarının eğitim uygulamalarına yansımaları. |
| Özel Koşullar | |
| Sektör Desteği | Eğitim kurumlarıyla iş birliği kapsamında; okuma süreçleri, okuma güçlükleri, okuma alışkanlığı, dijital okuma, kapsayıcı eğitim ve okuma-beyin ilişkisine yönelik güncel sınıf uygulamaları ile mesleki deneyimlerin ders kapsamında paylaşılması; öğretmen adaylarının kuramsal bilgileri gerçek eğitim ortamlarıyla ilişkilendirmelerinin desteklenmesi. |
| Destekleyen Firma | Eğitim kurumları (Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî eğitim kurumları ve özel eğitim kurumları). |
| Destekleyen Eğitmen | Okuma öğretimi ve okuma güçlükleri alanında deneyimli sınıf öğretmenleri, Türkçe öğretmenleri, özel eğitim öğretmenleri, rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar ve ilgili uzmanlar; dönem içinde davetli eğitmenler görevlendirilmesi hâlinde isimler EBS’de güncellenir. |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Okuma ve beyinle ilgili temel kavramları bilir. | Anlatım, Soru-Cevap, | Kısa Cevaplı Testler, |
| 2 | Okumanın nöro-biyolojik süreçlerini kavrar. | Anlatım, Soru-Cevap, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 3 | Beyin temelli öğrenmenin okuma becerisinin gelişimine katkılarını bilir. | Problem Çözme, | Çoktan Seçmeli Testler, Sözlü Sınavlar, |
| 4 | Okuma sorunlarını ve çözüm yollarını öğrenir ve tasarlar. | Eğitsel Oyun, | Öz Değerlendirme, Sözlü Sınavlar, |
| 5 | Okuma atmosferi oluşturma ve okuma alışkanlığı kazanma yollarını araştırır. | Anlatım, | Sözlü Sınavlar, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Okuma ve beyin ilişkisine giriş | |
| 2 | Beyin, öğrenme ve nöroplastisite | |
| 3 | Okumanın nöro-biyolojik süreçleri | |
| 4 | Okumanın nöro-biyolojik süreçleri | |
| 5 | Okumanın nöro-biyolojik süreçleri | |
| 6 | Beyin temelli öğrenme ve okuma | |
| 7 | Beyin temelli öğrenme ve okuma | |
| 8 | Okuma sorunları ve çözüm yolları | |
| 9 | Ara Sınav | |
| 10 | Okuma sorunları ve çözüm yolları | |
| 11 | Okuma sorunları ve çözüm yolları | |
| 12 | Okuma atmosferi oluşturma | |
| 13 | Okuma alışkanlığı kazandırma | |
| 14 | Genel değerlendirme |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | Haftalık ders notları, seçilmiş güncel araştırma makaleleri ve derleme/meta-analiz özetleri, şema ve infografikler, vaka örnekleri, basılı-dijital okuma karşılaştırma etkinlikleri, nöromit değerlendirme materyalleri ve yapay zekâ destekli okuma araçlarına ilişkin eleştirel değerlendirme örnekleri SABİS üzerinden paylaşılır. |
| Ders Kaynakları | Dehaene, S. (2014). Beyin Nasıl Okur. İstanbul: Alfa Yayıncılık. |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı |
|---|---|
| 1 | Okuma ve beyinle ilgili temel kavramları bilir. |
| 2 | Okumanın nöro-biyolojik süreçlerini kavrar. |
| 3 | Beyin temelli öğrenmenin okuma becerisinin gelişimine katkılarını bilir. |
| 4 | Okuma sorunlarını ve çözüm yollarını öğrenir ve tasarlar. |
| 5 | Okuma atmosferi oluşturma ve okuma alışkanlığı kazanma yollarını araştırır. |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 50 |
| 1. Ödev | 50 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 50 |
| 1. Final | 50 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 10 |
| Ödev | 1 | 10 | 10 |
| Final | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü | 90 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 3,6 | ||
| dersAKTSKredisi | 4 | ||