Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Çeviri Eleştirisi IMT 416 8 3 + 0 3 5
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili İngilizce
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Koordinatörü ÖZCAN ÇAYCI
Dersi Verenler ÖZCAN ÇAYCI,
Dersin Yardımcıları
Dersin Kategorisi Alanına Uygun Öğretim
Dersin Amacı

Çeviri Eleştirisi dersinin amacı, öğrencilerin çeviri metinlerini dilsel, anlamsal ve kültürel açılardan sistemli bir şekilde analiz edebilme ve değerlendirebilme becerisi kazanmalarını sağlamaktır. Bu doğrultuda öğrencilerin çeviri süreçlerine eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşmaları, çevirmen kararlarını sorgulayabilmeleri ve çeviri kalitesini belirleyen ölçütleri tanımaları hedeflenir. Ayrıca ders, öğrencilerin çeviri kuramlarıyla uygulamayı ilişkilendirerek bilinçli ve gerekçelendirilmiş değerlendirmeler yapabilen yetkin bireyler haline gelmelerine katkı sunar.

Dersin İçeriği

Ders içeriği, farklı metin türlerinden seçilmiş kaynak ve hedef metinlerin karşılaştırmalı olarak incelenmesini kapsar. Bu kapsamda çeviri stratejileri, eşdeğerlik, işlevsellik ve kültürel aktarım gibi temel kavramlar ele alınır; öğrenciler çeviri örnekleri üzerinden dilsel ve üslupsal tercihleri analiz eder. Ayrıca öğrencilerden belirli metinler üzerine yazılı eleştiri çalışmaları hazırlamaları, sınıf içi tartışmalara katılmaları ve çeviri değerlendirme ölçütlerini uygulamalı olarak kullanmaları beklenir.

Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Öğrenci, farklı metin türlerine ait çevirileri dilsel, anlamsal ve kültürel açılardan analiz ederek çeviri kalitesini nesnel ölçütlere göre değerlendirebilir. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası,
2 Öğrenci, çeviri eleştirisi sürecinde temel kuramsal yaklaşımları kullanarak çevirmen kararlarını eleştirel bir bakış açısıyla yorumlayabilir ve bu değerlendirmelerini akademik bir biçimde ifade edebilir. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası,
3 Öğrenci, kaynak ve hedef metinleri karşılaştırarak çeviri stratejilerini belirleyebilir ve alternatif çeviri önerileri geliştirerek gerekçelendirebilir. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası,
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Dersin tanıtımı, amaç ve kapsam; çeviri eleştirisine giriş.
2 Çeviri eleştirisinin temel kavramları ve yaklaşımları.
3 Eşdeğerlik kavramı ve çeviri değerlendirmedeki rolü.
4 İşlevselci yaklaşımlar ve Skopos kuramı.
5 Kültürel aktarım ve çeviri eleştirisi.
6 Dilsel ve anlamsal çözümleme yöntemleri.
7 Edebi metin çevirilerinin eleştirisi.
8 Ara sınav / uygulama değerlendirmesi.
9 Teknik ve bilimsel metin çevirilerinin eleştirisi.
10 Akademik metin çevirilerinin eleştirisi.
11 Medya ve görsel-işitsel çeviri eleştirisi.
12 Öğrenci sunumları ve örnek metin analizleri.
13 Yazılı çeviri eleştirisi çalışmaları ve geri bildirim.
14 Genel değerlendirme, tartışma ve dersin kapanışı.
Kaynaklar
Ders Notu

Ders notu olarak öğretim elemanı tarafından sağlanan dijital materyaller kullanılmaktadır.

Ders Kaynakları

Reiss, K. (2000). Translation criticism: The potentials and limitations: Categories and criteria for translation quality assessment (E. F. Rhodes, Trans.). Routledge.

Tosun, M. (2013). Çeviri eleştirisine giriş. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Göktürk, A. (2011). Çeviri: Dillerin dili. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

 

Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Mütercim-Tercümanlığın geçirdiği tarihi gelişim süreci hakkında yeterli bilgi sahibi olma
2 Bütün üslup düzeyleri dâhil olmak üzere, anadili ve kültürüne hâkim olma X
3 En az iki yabancı dili çok iyi bilme
4 Üçüncü bir yabancı dili anadile doğru çeviri yapabilecek düzeyde bilme
5 Kaynak dildeki bir metni anlayarak erek dile hatasız aktarabilme
6 Çeviride kalite ve tutarlılığı artırmak amacıyla, terminoloji çalışması hakkında gerekli kuramsal bilgiye ve yöntemlere sahip olma
7 İletişimde kültürel farklılıkları bilme X
8 Bildiği yabancı dillerin kültürlerini iyi tanıma ve izleme
9 Bilgiye kısa zamanda erişebilecek araştırma ve bilgi edinme vasıtalarını bilme
10 Çeviri sürecinde kullanılan sözlük, ansiklopedi, bilgisayar ve iletişim teknolojilerini kullanabilme
11 Sözlü ya da yazılı çevirmenlik mesleğinin değişik alanlarda uygulanış şekilleri hakkında bilgiye sahip olma
12 Çevirmenlik mesleğinin ve yasal çerçevesi hakkında bilgi sahibi olma
13 Sosyal/insani bilimler alanlarından faydalanabilme
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13
1 Öğrenci, farklı metin türlerine ait çevirileri dilsel, anlamsal ve kültürel açılardan analiz ederek çeviri kalitesini nesnel ölçütlere göre değerlendirebilir. 0 4 0 0 0 0 4 0 0 0 0 0 0
2 Öğrenci, çeviri eleştirisi sürecinde temel kuramsal yaklaşımları kullanarak çevirmen kararlarını eleştirel bir bakış açısıyla yorumlayabilir ve bu değerlendirmelerini akademik bir biçimde ifade edebilir. 0 4 0 0 0 0 4 0 0 0 0 0 0
3 Öğrenci, kaynak ve hedef metinleri karşılaştırarak çeviri stratejilerini belirleyebilir ve alternatif çeviri önerileri geliştirerek gerekçelendirebilir. 0 4 0 0 0 0 4 0 0 0 0 0 0
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ara Sınav 100
Toplam 100
1. Final 50
1. Yıl İçinin Başarıya 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 3 48
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 4 64
Ara Sınav 1 5 5
Final 1 5 5
Toplam İş Yükü 122
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 4,88
dersAKTSKredisi 5