| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Suç Sosyolojisi | SOS 309 | 5 | 2 + 0 | 2 | 5 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Doç.Dr. YAŞAR SUVEREN |
| Dersi Verenler | Doç.Dr. YAŞAR SUVEREN, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Diğer |
| Dersin Amacı | Bu ders, suçu bireysel davranışın ya da hukuki ihlalin dar sınırları içinde değil; toplumsal normlar, eşitsizlikler, kurumlar ve iktidar ilişkileri içinde ele alır. Suç ile sapma arasındaki ilişki, suçun nasıl tanımlandığı, hangi davranışların kriminalize edildiği (suç haline getirildiği) ve farklı toplumsal grupların suç ve ceza süreçlerinden nasıl etkilendiği dersin temel meseleleri arasındadır. Klasik ve çağdaş sosyolojik yaklaşımlar, güncel suç ve mağduriyet biçimleriyle birlikte tartışılır. Dersin amacı, öğrencilerin suçu kendiliğinden açık ve değişmez bir kategori olarak değil, tarihsel ve toplumsal olarak biçimlenen bir olgu olarak değerlendirebilmelerini sağlamaktır. Bu doğrultuda öğrencilerin suçun nedenlerine ilişkin temel sosyolojik açıklamaları tanımaları; suç, sapma, norm, etiketleme (damgalama), kriminalizasyon ve ceza arasındaki ilişkileri kavramaları; sınıf, toplumsal cinsiyet, yaş ve diğer eşitsizlik biçimlerinin suç ve mağduriyet deneyimlerini nasıl etkilediğini tartışabilmeleri hedeflenmektedir. Ders ayrıca öğrencilerin güncel suç tartışmalarını medya, hukuk, toplumsal tepki ve iktidar ilişkileriyle birlikte değerlendirebilecek analitik bir bakış geliştirmelerini amaçlar. |
| Dersin İçeriği | Bu ders, 14 haftalık program boyunca suçu bireysel ya da hukuki bir ihlalin ötesinde; toplumsal normlar, iktidar ilişkileri, kurumlar ve eşitsizlikler bağlamında ele almaktadır. Dönemin ilk yarısında, suç ve sapmanın kavramsal temelleri ile bilgi üretimi süreçleri ("karanlık sayı", istatistikler) tartışıldıktan sonra Durkheim ve Merton’un anomi/gerilim, Sutherland’ın sosyal öğrenme, Becker ve Goffman’ın etiketleme/damgalama, iktidar/çatışma yaklaşımları ile Foucault’cu gözetim ve ceza teorileri gibi klasik ile çağdaş kriminolojik kuramlara odaklanılmaktadır. Ara sınavın ardından dönemin ikinci yarısında ise bu kuramsal çerçeve; toplumsal cinsiyet ve erkeklik şiddeti, aile içi şiddet, gençlik ve çocuk adaleti (kriminalizasyon), sokak suçu ile tezat oluşturan beyaz yakalı ve organize suçlar, dijitalleşen siber suçlar ve nihayetinde medyanın biçimlendirdiği suç korkusu, nefret söylemi ile "ahlaki panik" olguları gibi güncel ve tematik meselelere uygulanarak bütüncül bir sosyolojik perspektif sunulmaktadır. |
| Özel Koşullar | |
| Sektör Desteği | |
| Destekleyen Firma | |
| Destekleyen Eğitmen |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Suç, sapma, norm ve yaptırım kavramları arasındaki ilişkileri sosyolojik açıdan açıklayabilme. | Anlatım, Soru-Cevap, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 2 | Suça ilişkin temel sosyolojik kuramları karşılaştırabilme ve aralarındaki temel farkları gösterebilme. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Problem Çözme, | Sözlü Sınavlar, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| 3 | Suçun ve suçluluğun toplumsal olarak nasıl tanımlandığını ve kriminalizasyon süreçlerinin nasıl işlediğini analiz edebilme. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Problem Çözme, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Sözlü Sınavlar, |
| 4 | Sınıf, toplumsal cinsiyet, yaş ve toplumsal eşitsizliklerin suç, mağduriyet ve cezalandırma süreçleri üzerindeki etkilerini değerlendirebilme. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Problem Çözme, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Sözlü Sınavlar, |
| 5 | Güncel bir suç vakasını birden fazla sosyolojik yaklaşım kullanarak çözümleyebilme | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Problem Çözme, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Sözlü Sınavlar, |
| 6 | Suç istatistikleri, medya temsilleri ve suç korkusuna ilişkin verileri eleştirel biçimde değerlendirebilme. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Problem Çözme, Proje, | Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Suç nedir? | |
| 2 | Suçu nasıl biliriz? | |
| 3 | İnsanlar neden suç işler? | |
| 4 | Suç öğrenilir mi? | |
| 5 | Bir davranış nasıl suç haline gelir? | |
| 6 | Kimin suçu, kimin yasası? | |
| 7 | Ceza ne yapar? | |
| 8 | Ara Sınav (Tahmini) | |
| 9 | Suç neden cinsiyetlidir? | |
| 10 | Şiddet neden özel alanın meselesi değildir? | |
| 11 | Genç kim, suçlu kim? | |
| 12 | ||
| 13 | Suç dijitalleşince ne değişir? | |
| 14 | Toplum hangi suçlardan korkar? |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | Ders kapsamında haftalık olarak belirtilen temel ve yardımcı okumaların ilgili bölümleri kullanılacaktır. Türkçe çevirisi bulunmayan ya da lisans düzeyinde doğrudan okunması güç olan kuramsal yaklaşımlar için öğretim üyesi tarafından hazırlanan ders notları haftalık olarak SABİS üzerinden paylaşılacaktır. Ders notları, belirtilen okumaların yerine geçmekten çok haftanın temel kavramlarını ve kuramsal tartışmalarını öğrenciler açısından izlenebilir ve kavranabilir hale getirmeyi amaçlamaktadır. |
| Ders Kaynakları | ·Güçlü, İ. ve Akbaş, H. (2023). Suç Sosyolojisi: Kavram, Teori, Uygulama (3. baskı). Ankara: Gazi Kitabevi. Becker, H. S. Hariciler. Ankara: Heretik Yayınları. 2015. Seçme bölümler. · Goffman, E. Damga. Ankara: Heretik Yayınları. 2014. Seçme bölümler. · Cohen, S. Halk Düşmanları ve Ahlaki Panikler. Ankara: Heretik Yayınları. 2019. Seçme bölümler. · Öğretim üyesi tarafından hazırlanan haftalık ders notları ve SABİS üzerinden duyurulacak ek materyaller. |
| Hafta | Dokümanlar | Açıklama | Boyut |
|---|---|---|---|
| 0 | SOS 309-Suç Sosyolojisi-2026-2027 Güz Ders İzlencesi.pdf | 0 MB | |
| 1 | SUÇ VE SAPMA.pdf | 0 MB |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Sosyoloji ve yardımcı disiplinlerle ilgili, en etkin metotları ve güncel bilgileri içeren bilgi kaynakları, uygulama araç – gereçlerini, üst düzeyde kullanabilme bilgisine sahiptir. | X | |||||
| 2 | Sosyoloji disiplini ile ilgili kavramları, fikirleri ve verileri, sosyal bilimler araştırma metotlarıyla inceler ve değerlendirir, geçmiş ve güncel bağlantıları ile konuları tanılar, analiz eder, tartışır ve gelecek projeksiyonu sunar. | X | |||||
| 3 | Sosyoloji disiplini ve ilgili alanlarda elde ettiği birikimi aktif biçimde yazılı ve sözlü yolla ifade edebilir, bu alanlarda ihtiyaç duyan kişi ve kurumlara araştırma ve rapor sunar. | X | |||||
| 4 | Sosyoloji metotlarını kullanarak, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, yorumlama, sentez yapma ve değerlendirme becerilerine sahiptir. | X | |||||
| 5 | Güncel sosyolojik kavramsallaştırmalara, akımlara ve tartışmalara eleştirel yönden yaklaşabilir. | X | |||||
| 6 | Alanındaki yönelimleri, ihtiyaçları bilir, içinde bulunduğu çevrenin sosyo-kültürel ve ekonomik özelliklerini tanır; bu özelliklere uygun öğretme ve öğrenme süreçlerini planlar, uygular ve yönetir. | X | |||||
| 7 | Alanıyla ilgili çalışmalarda sorumluluk üstlenir, bağımsız veya takım çalışması yaparak çözümler üretir. | X | |||||
| 8 | Sosyoloji alanında yapılmış güncel araştırmaları takip ederek yeterli düzeyde anlayabilir ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahip olmayı amaç edinir (“European Language Portfolio Global Scale”, Level B1). | ||||||
| 9 | Sosyoloji alanının gerektirdiği bilgisayar yazılımı, donanımı ve istatistik bilgisine sahiptir; bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. | ||||||
| 10 | Sosyoloji alanı ile ilgili yaptığı tüm çalışmalarda veri kaynağı olan bilgilerin toplanması, analiz edilmesi, yorumlanması, duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir. | X | |||||
| 11 | Sosyolojik bilgiyi, diğer toplum bilimleriyle disiplinler arası bir düzlemde farklı toplum ve kültürlerde etkili bir şekilde işler ve disiplinler arası çalışmalara katılır. | X | |||||
| 12 | Alanında bilgisini geliştirmek yeni açılımlar ortaya koymak için çaba gösterir, yeniliklere açıktır. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Suç, sapma, norm ve yaptırım kavramları arasındaki ilişkileri sosyolojik açıdan açıklayabilme. | 3 | 2 | 1 | 1 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 3 | 2 |
| 2 | Suça ilişkin temel sosyolojik kuramları karşılaştırabilme ve aralarındaki temel farkları gösterebilme. | 2 | 2 | 3 | 3 | 1 | 2 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 |
| 3 | Suçun ve suçluluğun toplumsal olarak nasıl tanımlandığını ve kriminalizasyon süreçlerinin nasıl işlediğini analiz edebilme. | 1 | 2 | 2 | 1 | 2 | 3 | 1 | 0 | 0 | 0 | 3 | 3 |
| 4 | Sınıf, toplumsal cinsiyet, yaş ve toplumsal eşitsizliklerin suç, mağduriyet ve cezalandırma süreçleri üzerindeki etkilerini değerlendirebilme. | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 1 | 2 | 0 | 0 | 3 | 3 | 3 |
| 5 | Güncel bir suç vakasını birden fazla sosyolojik yaklaşım kullanarak çözümleyebilme | 2 | 3 | 2 | 1 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2 | 3 |
| 6 | Suç istatistikleri, medya temsilleri ve suç korkusuna ilişkin verileri eleştirel biçimde değerlendirebilme. | 1 | 2 | 3 | 1 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 3 |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 100 |
| Toplam | 100 |
| 1. Final | 50 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 50 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 4 | 64 |
| Ara Sınav | 1 | 5 | 5 |
| Ödev | 1 | 20 | 20 |
| Performans Görevi (Laboratuvar) | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü | 141 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 5,64 | ||
| dersAKTSKredisi | 5 | ||