| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Doğal Boyama I | HKE 303 | 5 | 2 + 2 | 3 | 6 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. ZEYNEP ÇAVDAR KALELİ |
| Dersi Verenler | Öğr.Gör. ZEYNEP ÇAVDAR KALELİ, |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Diğer |
| Dersin Amacı | Doğal boya kaynaklarını tarihsel, kültürel, çevresel ve teknik yönleriyle tanıtmak; doğal boyarmaddelerin elde edilmesi, mordanlama yöntemleri, doğal liflerin boyamaya hazırlanması ve temel doğal boyama tekniklerini teorik ve uygulamalı olarak öğretmek, öğrencilerin doğal lifleri doğal boyalarla boyayabilme, renk elde etme ve sürdürülebilir tekstil üretimi konusunda bilgi ve beceri kazanmalarını sağlayarak, kumaş ve organik ürün üretim anlayışını geliştirmelerini amaçlanmaktadır. |
| Dersin İçeriği | Doğal boya kaynaklarını tarihsel, kültürel, çevresel ve teknik yönleriyle tanıtmak; doğal boyarmaddelerin elde edilmesi, mordanlama yöntemleri, doğal liflerin boyamaya hazırlanması ve temel doğal boyama tekniklerini teorik ve uygulamalı olarak öğretmek, öğrencilerin doğal lifleri doğal boyalarla boyayabilme, renk elde etme ve sürdürülebilir tekstil üretimi konusunda bilgi ve beceri kazanmalarını sağlayarak, kumaş ve organik ürün üretim anlayışını geliştirmelerini amaçlanmaktadır. |
| Özel Koşullar | |
| Sektör Desteği | |
| Destekleyen Firma | |
| Destekleyen Eğitmen |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Doğal boyamacılığın temel kavramlarını açıklar. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, | |
| 2 | Doğal boyarmadde kaynaklarını tanır ve sınıflandırır. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, | |
| 3 | Tekstil liflerini boyamaya uygun şekilde hazırlar. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, | |
| 4 | Mordanlama yöntemlerini uygular. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, | |
| 5 | Doğal boyalarla temel boyama işlemlerini gerçekleştirir. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, | |
| 6 | Doğal boyamada renk oluşumunu ve modifikatörlerin etkisini açıklar. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, | |
| 7 | Boyama sonuçlarını teknik açıdan değerlendirir. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, | |
| 8 | Doğal boyama uygulamalarını sürdürülebilir tekstil tasarımlarında kullanır. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Doğal boyamacılığa giriş ve tarihçesi. | Doğal boyamacılığa giriş ve tarihçesi |
| 2 | Doğal boyarmaddelerin sınıflandırılması (bitkisel, hayvansal, mineral), Doğal boya hammaddelerinin tanınması ve örnek koleksiyon oluşturma | Bitkisel, hayvansal ve mineral boyalar hakkında örneklerin incelenmesi. |
| 3 | Tekstil liflerinin özellikleri (yün, pamuk, ipek, keten) ve boyanabilirlik, Liflerin boyamaya hazırlanması, ön yıkama ve temizleme işlemleri. | Doğal lif çeşitlerini ve özelliklerini araştırınız. |
| 4 | Mordanlama (ön mordan, birlikte mordan, son mordan) ve kullanılan mordantlar, Şap ile ön mordanlama uygulaması. | Mordan maddeleri ve kullanım amaçlarının araştırılıp, okunması. |
| 5 | Doğal boya ekstraksiyon yöntemleri ve boya banyosunun hazırlanması, Soğan kabuğu ve ceviz kabuğundan boya ekstraksiyonu | Ekstraksiyon yöntemleri hakkında temel bilgi edinilmesi. |
| 6 | Sarı renk veren doğal boyalar ve kullanım özellikleri, Zerdeçal, nar kabuğu veya papatya ile boyama uygulaması. | Sarı renk veren bitkiler hakkında örnek araştırmalar. |
| 7 | Kahverengi ve bej tonları veren doğal boyalar, Ceviz kabuğu ile farklı tonlarda boyama uygulaması. | Ceviz kabuğu ve benzeri doğal boyaları incelenmesi. |
| 8 | Kırmızı renk veren doğal boyalar ve özellikleri, Kök boya (Rubia tinctorum) ile boyama uygulaması | Kök boya ve kullanım alanlarını araştırılması. |
| 9 | Mavi renk veren doğal boyalar ve indigo boyamacılığına giriş, İndigo hakkında teorik inceleme, numune çalışmaları veya demonstrasyon. | İndigo boyamacılığı hakkında temel bilgi edinilmesi. |
| 10 | Ara Sınav | Önceki konulara çalışma, yeni numunelerin oluşturulması. |
| 11 | Modifikatörler ve renk değişimleri (demir, bakır vb.), Aynı boyarmaddeden farklı renk tonlarının elde edilmesi. | Demir ve bakırın renk üzerindeki etkilerini inceleyiniz |
| 12 | Doğal boyalarda renk haslıkları (yıkama, ışık, sürtünme), Numunelerin değerlendirilmesi ve haslık gözlemleri. | Haslık türleri hakkında kısa bir araştırmanın yapılması. |
| 13 | Doğal boyaların sürdürülebilir tekstil ve moda tasarımındaki kullanımı, Öğrenci renk kartelası ve numune dosyası hazırlama. | Sürdürülebilir tekstil örneklerini araştırılması. |
| 14 | Genel değerlendirme, dönem sonu proje sunumları ve sergi için seçimler. Boyanmış numune çalışmaları ve portfolyo değerlendirmesi. | Dönem boyunca hazırlanan numune ve notların gözden geçirilmesi. |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | DÖLEN,Emre; TEKSTİL TARİHİ, Marmara Üniversitesi teknik Eğitim Fakültesi yayınları,İstanbul 1992. |
| Ders Kaynakları | R, Karadağ, Doğal Boyamacılık, Kültür Bakanlığı, Ankara, 2007 |
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Temel Sanat ilkelerini açıklar, anlatır ve konusuna göre sıralar. | X | |||||
| 2 | Geleneksel sanatların yorumlama, tasarlama ve uygulama aşamalarında gerekli olan tüm yüzeyleri, farklı malzemeleri ve materyalleri kullanır. | X | |||||
| 3 | Konusu ile ilgili yeni çalışma, bilgi ve fikirlere açık olarak gelişmeleri, araştırma, analiz yapma, yorumlama ve uygulama yeterliliğiyle bunları kendisine kazanım olarak dönüştürme becerisini gösterir. | X | |||||
| 4 | Geleneksel sanatlarda, farklı yüzyıllardaki renkleri kullanır, tanımlar; kullanılan süsleme unsurlarını motiflerin, tasarımların üslupsal farklılıkları saptar, kullanır; dönemlerde ki, ekolleri, sanatçılarını, tekniklerini açıklar; klasik ve özgün tasarımlar yapar. | X | |||||
| 5 | Tasarımı yapar ve bütün teorik bilgi, çizim sistemleri ve bilgisayar programlarını kullanır. | X | |||||
| 6 | Geçmiş ve günümüz sanat anlayışlarını objektif olarak algılayıp karşılaştırır ve bunları geliştirir. | X | |||||
| 7 | Konusuyla ilgili restorasyon ve konservasyon yapar. | X | |||||
| 8 | Kendi öğrenme gereksinimlerini karşılayarak yaşam boyu öğrenmeyle ilgili olumlu tutum geliştirir. | X | |||||
| 9 | Türk Kültür tarihi ve tasarım bağlantılarını saptar. | X | |||||
| 10 | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyi´nde kullanarak alanındaki bilgileri izler ve meslektaşları ile iletişim kurar.. | X | |||||
| 11 | Disiplin içi ve disiplinler arası takım çalışması yapar. | X | |||||
| 12 | Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Doğal boyamacılığın temel kavramlarını açıklar. | ||||||||||||
| 2 | Doğal boyarmadde kaynaklarını tanır ve sınıflandırır. | ||||||||||||
| 3 | Tekstil liflerini boyamaya uygun şekilde hazırlar. | ||||||||||||
| 4 | Mordanlama yöntemlerini uygular. | ||||||||||||
| 5 | Doğal boyalarla temel boyama işlemlerini gerçekleştirir. | ||||||||||||
| 6 | Doğal boyamada renk oluşumunu ve modifikatörlerin etkisini açıklar. | ||||||||||||
| 7 | Boyama sonuçlarını teknik açıdan değerlendirir. | ||||||||||||
| 8 | Doğal boyama uygulamalarını sürdürülebilir tekstil tasarımlarında kullanır. |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 40 |
| 1. Kısa Sınav | 20 |
| 1. Ödev | 20 |
| 1. Performans Görevi (Laboratuvar) | 20 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 50 |
| 1. Final | 50 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 4 | 64 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 5 | 5 |
| Kısa Sınav | 1 | 5 | 5 |
| Ödev | 2 | 5 | 10 |
| Performans Görevi (Laboratuvar) | 1 | 10 | 10 |
| Toplam İş Yükü | 126 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 5,04 | ||
| dersAKTSKredisi | 6 | ||