Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Geleneksel Kompozisyon İlkeleri-I HKE 231 3 2 + 2 3 4
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Koordinatörü Öğr.Gör. ZEYNEP ÇAVDAR KALELİ
Dersi Verenler
Dersin Yardımcıları
Dersin Kategorisi Diğer
Dersin Amacı

Geleneksel Türk sanatlarında kullanılan motif, desen ve kompozisyon oluşturma ilkelerini öğretmek; temel tasarım ilkeleri doğrultusunda geleneksel desen kurma becerisi kazandırmak, öğrencilerin estetik bakış açısını geliştirerek özgün kompozisyonlar hazırlamalarını sağlamaktır.

Dersin İçeriği

Geleneksel Türk süsleme sanatlarında kompozisyon kavramı, temel tasarım ilkeleri, motif çeşitleri, desen oluşturma kuralları, kompozisyon şemaları, simetri ve denge, ritim, oran-orantı, tekrar, yön, boşluk-doluluk ilişkisi, klasik desen analizleri ve uygulamaları ile özgün kompozisyon geliştirme çalışmaları.

Özel Koşullar
Sektör Desteği
Destekleyen Firma
Destekleyen Eğitmen
Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Geleneksel kompozisyon ilkelerini açıklar. Anlatım, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar,
2 Temel tasarım ilkelerini desen çalışmalarında uygular. Anlatım, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar,
3 Geleneksel motifleri doğru çizim kurallarına göre oluşturur. Anlatım, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar,
4 Kompozisyon şemalarını analiz eder. Anlatım, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar,
5 Motifleri estetik kurallar doğrultusunda düzenler. Anlatım, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar,
6 Geleneksel desenlerden hareketle özgün kompozisyon geliştirir.
7 Kompozisyon çalışmalarını teknik ve estetik açıdan değerlendirir.
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Dersin tanıtımı, geleneksel kompozisyon kavramı ve temel tasarım ilkeleri Birinci dönem kompozisyon çalışmalarını gözden geçirme, dönem hedeflerini inceleme.
2 Geleneksel Türk süsleme sanatlarında motif kavramı ve motif sınıflandırmaları Raport (ulama) sistemleri hakkında kaynak araştırması yapma ve örnekler toplama.
3 Temel tasarım ilkeleri (denge, ritim, vurgu, birlik, oran-orantı) Klasik kompozisyon düzenlerini inceleyerek farklı yerleşim şemalarını analiz etme.
4 Motif yerleştirme kuralları ve desen organizasyonu Geometrik ve bitkisel kompozisyon örneklerinden eskiz hazırlama.
5 Simetri, tekrar ve yön ilişkilerinin kompozisyona uygulanması Kompozisyon çeşitleri üzerine literatür inceleyerek örnek desenler seçme.
6 Boşluk-doluluk dengesi ve yüzey organizasyonu Doku, ritim ve yüzey düzenlemelerine ilişkin örnek kompozisyonları araştırma.
7 Klasik desen örneklerinin analiz edilmesi Klasik desen paftalarını inceleyerek analiz notları hazırlama.
8 Kompozisyon şemaları (ulama, kapalı, açık kompozisyonlar) Özgün tasarım için tema belirleyip araştırma dosyası hazırlama.
9 Geometrik ve bitkisel motiflerin birlikte kullanımı Seçilen tema doğrultusunda motif geliştirme ve alternatif kompozisyon eskizleri hazırlama.
10 Kompozisyon geliştirme uygulamaları Dijital veya manuel desen geliştirme yöntemleri hakkında örnek incelemeleri yapma.
11 Özgün desen tasarım çalışmaları Hazırlanan kompozisyonu teknik ve estetik açıdan değerlendirerek revize etme.
12 Kompozisyonlarda estetik değerlendirme ölçütleri Sunum paftası düzeni ve kompozisyon sunum teknikleri hakkında araştırma yapma.
13 Final kompozisyonunun hazırlanması Final projesini tamamlayarak sunuma hazır hâle getirme.
14 Genel değerlendirme ve dönem sonu proje sunumları Dönem boyunca yapılan çalışmaları portfolyo hâline getirerek genel değerlendirme için hazırlama.
Kaynaklar
Ders Notu
Ders Kaynakları

Türk Tezyini Sanatlarında Motifler: Çiçek Derman, İnci Ayan Birol; Klasik Devir Türk Tezyini Sanatlarında Desen ve Tasarımı- Çizim Tekniği ve Çeşitleri: İnci Ayan Birol; Osmanlı Külliyatı, C:1-12: Yeni Türkiye Yayınları; Türkler Külliyatı, C;1-20 : Yeni Türkiye Yayınları; DİA, C:1-44.

Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Temel Sanat ilkelerini açıklar, anlatır ve konusuna göre sıralar. X
2 Geleneksel sanatların yorumlama, tasarlama ve uygulama aşamalarında gerekli olan tüm yüzeyleri, farklı malzemeleri ve materyalleri kullanır. X
3 Konusu ile ilgili yeni çalışma, bilgi ve fikirlere açık olarak gelişmeleri, araştırma, analiz yapma, yorumlama ve uygulama yeterliliğiyle bunları kendisine kazanım olarak dönüştürme becerisini gösterir. X
4 Geleneksel sanatlarda, farklı yüzyıllardaki renkleri kullanır, tanımlar; kullanılan süsleme unsurlarını motiflerin, tasarımların üslupsal farklılıkları saptar, kullanır; dönemlerde ki, ekolleri, sanatçılarını, tekniklerini açıklar; klasik ve özgün tasarımlar yapar. X
5 Tasarımı yapar ve bütün teorik bilgi, çizim sistemleri ve bilgisayar programlarını kullanır. X
6 Geçmiş ve günümüz sanat anlayışlarını objektif olarak algılayıp karşılaştırır ve bunları geliştirir. X
7 Konusuyla ilgili restorasyon ve konservasyon yapar. X
8 Kendi öğrenme gereksinimlerini karşılayarak yaşam boyu öğrenmeyle ilgili olumlu tutum geliştirir. X
9 Türk Kültür tarihi ve tasarım bağlantılarını saptar. X
10 Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyi´nde kullanarak alanındaki bilgileri izler ve meslektaşları ile iletişim kurar.. X
11 Disiplin içi ve disiplinler arası takım çalışması yapar. X
12 Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir. X
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12
1 Geleneksel kompozisyon ilkelerini açıklar.
2 Temel tasarım ilkelerini desen çalışmalarında uygular.
3 Geleneksel motifleri doğru çizim kurallarına göre oluşturur.
4 Kompozisyon şemalarını analiz eder.
5 Motifleri estetik kurallar doğrultusunda düzenler.
6 Geleneksel desenlerden hareketle özgün kompozisyon geliştirir.
7 Kompozisyon çalışmalarını teknik ve estetik açıdan değerlendirir.
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ara Sınav 50
1. Kısa Sınav 25
1. Ödev 25
Toplam 100
1. Yıl İçinin Başarıya 50
1. Final 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 4 64
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 2 32
Ara Sınav 1 1 1
Kısa Sınav 1 1 1
Ödev 1 3 3
Toplam İş Yükü 101
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 4,04
dersAKTSKredisi 4