| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | Kredi | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| Serbest Tasarım-I (Saray Halıları) | HKE 425 | 7 | 2 + 2 | 3 | 5 |
| Ön Koşul Dersleri | |
| Önerilen Seçmeli Dersler | |
| Dersin Dili | Türkçe |
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Koordinatörü | Öğr.Gör. ZEYNEP ÇAVDAR KALELİ |
| Dersi Verenler | |
| Dersin Yardımcıları | |
| Dersin Kategorisi | Alanına Uygun Öğretim |
| Dersin Amacı | Osmanlı saray halılarının tarihsel gelişimini, motif, kompozisyon, renk ve teknik özelliklerini inceleyerek öğrencilerin klasik saray halısı tasarım anlayışını kavramalarını sağlamak; bilimsel araştırmaya dayalı analizler doğrultusunda geleneksel tasarım ilkelerini çağdaş yaklaşımlarla yorumlayarak özgün, deneysel ve çağdaş tasarımlar geliştirmek, bireysel tasarım dilini oluşturmasına katkı sağlamaktır. |
| Dersin İçeriği | Osmanlı saray halılarının tarihsel gelişimi; saray nakkaşhanesi geleneği, Uşak, Hereke ve saray üretimleri; klasik dönem motif repertuvarı, hatayi, rumi, bulut, penç, çintemani ve natüralist üsluplar; kompozisyon analizleri, renk sistemleri; desen geliştirme yöntemleri, eskiz çalışmaları; dijital tasarım uygulamaları, çağdaş yorum denemeleri ve dönem sonu özgün tasarım projesi. Tasarımın geliştirilmesi, CAD ortamında son düzenlemeler, renk ayrımı, üretim paftaları, teknik rapor hazırlama, dijital portfolyo oluşturma, koleksiyon mantığı geliştirme, sergileme teknikleri, proje sunumu ve jüri değerlendirmesi. Ayrıca, ders kapsamında Adobe Illustrator, Adobe Photoshop, CorelDRAW, NedGraphics veya ArahWeave gibi bilgisayar destekli tasarım yazılımlarının kullanılmasına yönelik çalışmaları kapsar. |
| Özel Koşullar | |
| Sektör Desteği | |
| Destekleyen Firma | |
| Destekleyen Eğitmen |
| Kalkınma Amaçları |
|---|
|
| # | Ders Öğrenme Çıktıları | Öğretim Yöntemleri | Ölçme Yöntemleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Osmanlı saray halılarının tarihsel gelişimini ve sanat anlayışını açıklar. | Deney ve Laboratuvar, Problem Çözme, Grupla Çalışma, Tartışma, Beyin Fırtınası, Soru-Cevap, Anlatım, | |
| 2 | Saray halılarında kullanılan motif ve kompozisyon sistemlerini analiz eder. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, Soru-Cevap, | |
| 3 | Saray halılarının renk anlayışını ve estetik özelliklerini değerlendirir. | Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, Gezi / Gözlem, | |
| 4 | Tarihî halı örneklerinden hareketle özgün tasarım konsepti geliştirir. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, Soru-Cevap, | |
| 5 | Geleneksel motifleri çağdaş tasarım ilkeleri doğrultusunda yeniden yorumlar. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Gezi / Gözlem, Gözlem, Soru-Cevap, | |
| 6 | Elle ve bilgisayar destekli ortamda özgün halı desenleri oluşturur. | Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Eğitsel Oyun, Deney ve Laboratuvar, Gezi / Gözlem, Gözlem, Anlatım, | |
| 7 | Tasarım sürecini araştırma, eskiz ve uygulama aşamalarıyla planlar. | Anlatım, Beyin Fırtınası, Tartışma, Grupla Çalışma, Problem Çözme, Deney ve Laboratuvar, Gezi / Gözlem, Gözlem, Soru-Cevap, | |
| 8 | Hazırladığı tasarımı teknik ve estetik açıdan değerlendirir. | ||
| 9 | Tasarım sürecini görsel ve yazılı olarak sunar. | ||
| 10 | Geleneksel halı sanatını kültürel miras bilinciyle yorumlar. | ||
| 11 | Dijital arşivleme, pafta düzenleme ve sunum becerilerini geliştirir. | ||
| 12 | Akademik çalışmaların yanı sıra sektörel istihdam olanaklarını güçlendirir. | ||
| 13 | Deneysel tasarımlar geliştirir. | ||
| 14 | Klasik motifleri yorumlar. | ||
| 15 | Özgün kompozisyon oluşturur. | ||
| 16 | Sürdürülebilir tasarım uygular. | ||
| 17 | Kültürel mirası çağdaşlaştırır. | ||
| 18 | Estetik değerlendirme yapar. | ||
| 19 | Yaratıcı problem çözer. | ||
| 20 | Koleksiyon oluşturur. | ||
| 21 | Sunum hazırlar. | ||
| 22 | Bağımsız çalışma becerisi kazanır. |
| Hafta | Ders Konuları | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı, Osmanlı saray halılarının tarihsel gelişimi | Osmanlı saray halıları hakkında temel kaynakları inceleme. |
| 2 | Saray nakkaşhanesi ve klasik desen anlayışı | Saray nakkaşhanesi ve klasik süsleme sanatlarına ilişkin literatür taraması yapma. |
| 3 | Saray halılarında motif repertuvarı (Rumi, Hatayi, Penç, Bulut, Çintemani) | Seçilen motif grubuna ait görsel arşiv oluşturma. |
| 4 | Kompozisyon sistemleri ve özgün desen organizasyonu | Klasik kompozisyon örneklerini analiz ederek eskiz hazırlama. |
| 5 | Renk anlayışı ve doğal boya gelenekleri | Saray halılarında kullanılan renk paletlerini araştırma. |
| 6 | Klasik saray halılarının analiz edilmesi, Deneysel klasik tasarımlar | Bir tarihî saray halısını motif ve kompozisyon açısından inceleyerek kısa analiz hazırlama. |
| 7 | Bitirme Projesi ile ilişkili tasarım konseptinin oluşturulması | Bitirme Projesi ile ilişkili tasarım temasını belirleme ve kavramsal çerçeve oluşturma. |
| 8 | Ara değerlendirme ve eskiz sunumları | Ara değerlendirme için eskiz ve araştırma dosyasını düzenleme. |
| 9 | Özgün tasarım geliştirme çalışmaları, Malzeme araştırmaları ve geri dönüşüm uygulamaları | Özgün tasarım alternatifleri geliştirme. |
| 10 | Bilgisayar destekli desen çizimi (Illustrator, Photoshop veya uygun CAD yazılımı) | Bilgisayar destekli çizim için dijital ortamda ön hazırlık yapma. |
| 11 | Renk alternatifleri ve dijital düzenlemeler | Renk ve kompozisyon revizyonlarını planlama. |
| 12 | Teknik pafta ve sunum düzeni | Sunum paftası düzeni ve açıklama metni hazırlama. |
| 13 | Final tasarımının tamamlanması | Final tasarımını tamamlayarak portfolyoya yerleştirme. |
| 14 | Proje sunumu ve değerlendirme | Sunum provası ve proje dosyasını gözden geçirme. |
| Kaynaklar | |
|---|---|
| Ders Notu | Dersi veren öğretim elemanı tarafından sabis dokümanlara ders dönemi yüklenecektir. |
| Ders Kaynakları | Osmanlı saray halılarının tarihsel gelişimini ve sanat anlayışını açıklar. Saray halılarında kullanılan motif ve kompozisyon sistemlerini analiz eder. Saray halılarının renk anlayışını ve estetik özelliklerini değerlendirir. Tarihî halı örneklerinden hareketle özgün tasarım konsepti geliştirir. Geleneksel motifleri çağdaş tasarım ilkeleri doğrultusunda yeniden yorumlar. Elle ve bilgisayar destekli ortamda özgün halı desenleri oluşturur. Tasarım sürecini araştırma, eskiz ve uygulama aşamalarıyla planlar. Hazırladığı tasarımı teknik ve estetik açıdan değerlendirir. Tasarım sürecini görsel ve yazılı olarak sunar. Geleneksel halı sanatını kültürel miras bilinciyle yorumlar. Ayrıca; dijital arşivleme, pafta düzenleme ve sunum becerilerinin geliştirilmesi, mezunların akademik çalışmalarının yanı sıra sektörel istihdam olanaklarını da güçlendirecektir. Deneysel tasarımlar geliştirir. Klasik motifleri yorumlar. Özgün kompozisyon oluşturur. Sürdürülebilir tasarım uygular. Kültürel mirası çağdaşlaştırır. Estetik değerlendirme yapar. Yaratıcı problem çözer. Koleksiyon oluşturur. Sunum hazırlar. Bağımsız çalışma becerisi kazanır. SÜRELİ YAYINLAR; Art-Sanat Dergisi, Vakıflar Dergisi, Millî Folklor, Türkiyat Mecmuası, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Akdeniz Sanat Dergisi, İdil Sanat ve Dil Dergisi, Textile History, Journal of Textile Design Research and Practice Textile: Cloth and Culture GÜNCEL MAKALE VERİ TABANLARI; DergiPark, TR Dizin, Web of Science, Scopus, ScienceDirect, SpringerLink, Taylor & Francis Online, Wiley Online Library, DİJİTAL VE GÖRSEL KAYNAKLAR; T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Dijital Kütüphanesi, YÖK Ulusal Tez Merkezi, TÜBİTAK ULAKBİM, Google Scholar, The Textile Museum Digital Collection, Victoria and Albert Museum Digital Collections, The Metropolitan Museum of Art Collection, Europeana Collections, Müze ve Dijital Koleksiyonlar;T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Dijital Kütüphanesi, Vakıflar Genel Müdürlüğü Dijital Arşivi, Konya Mevlâna Müzesi Halı Koleksiyonu, Türk ve İslam Eserleri Müzesi Dijital Koleksiyonu, Museum of Islamic Art (Doha) Digital Collection, Textile Museum of Canada Digital Archive
|
| Sıra | Program Çıktıları | Katkı Düzeyi | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | |||
| 1 | Temel Sanat ilkelerini açıklar, anlatır ve konusuna göre sıralar. | X | |||||
| 2 | Geleneksel sanatların yorumlama, tasarlama ve uygulama aşamalarında gerekli olan tüm yüzeyleri, farklı malzemeleri ve materyalleri kullanır. | X | |||||
| 3 | Konusu ile ilgili yeni çalışma, bilgi ve fikirlere açık olarak gelişmeleri, araştırma, analiz yapma, yorumlama ve uygulama yeterliliğiyle bunları kendisine kazanım olarak dönüştürme becerisini gösterir. | X | |||||
| 4 | Geleneksel sanatlarda, farklı yüzyıllardaki renkleri kullanır, tanımlar; kullanılan süsleme unsurlarını motiflerin, tasarımların üslupsal farklılıkları saptar, kullanır; dönemlerde ki, ekolleri, sanatçılarını, tekniklerini açıklar; klasik ve özgün tasarımlar yapar. | X | |||||
| 5 | Tasarımı yapar ve bütün teorik bilgi, çizim sistemleri ve bilgisayar programlarını kullanır. | X | |||||
| 6 | Geçmiş ve günümüz sanat anlayışlarını objektif olarak algılayıp karşılaştırır ve bunları geliştirir. | X | |||||
| 7 | Konusuyla ilgili restorasyon ve konservasyon yapar. | X | |||||
| 8 | Kendi öğrenme gereksinimlerini karşılayarak yaşam boyu öğrenmeyle ilgili olumlu tutum geliştirir. | X | |||||
| 9 | Türk Kültür tarihi ve tasarım bağlantılarını saptar. | X | |||||
| 10 | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B1 Genel Düzeyi´nde kullanarak alanındaki bilgileri izler ve meslektaşları ile iletişim kurar.. | X | |||||
| 11 | Disiplin içi ve disiplinler arası takım çalışması yapar. | X | |||||
| 12 | Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu tutum geliştirir. | X | |||||
| # | Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı | PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Osmanlı saray halılarının tarihsel gelişimini ve sanat anlayışını açıklar. | ||||||||||||
| 2 | Saray halılarında kullanılan motif ve kompozisyon sistemlerini analiz eder. | ||||||||||||
| 3 | Saray halılarının renk anlayışını ve estetik özelliklerini değerlendirir. | ||||||||||||
| 4 | Tarihî halı örneklerinden hareketle özgün tasarım konsepti geliştirir. | ||||||||||||
| 5 | Geleneksel motifleri çağdaş tasarım ilkeleri doğrultusunda yeniden yorumlar. | ||||||||||||
| 6 | Elle ve bilgisayar destekli ortamda özgün halı desenleri oluşturur. | ||||||||||||
| 7 | Tasarım sürecini araştırma, eskiz ve uygulama aşamalarıyla planlar. | ||||||||||||
| 8 | Hazırladığı tasarımı teknik ve estetik açıdan değerlendirir. | ||||||||||||
| 9 | Tasarım sürecini görsel ve yazılı olarak sunar. | ||||||||||||
| 10 | Geleneksel halı sanatını kültürel miras bilinciyle yorumlar. | ||||||||||||
| 11 | Dijital arşivleme, pafta düzenleme ve sunum becerilerini geliştirir. | ||||||||||||
| 12 | Akademik çalışmaların yanı sıra sektörel istihdam olanaklarını güçlendirir. | ||||||||||||
| 13 | Deneysel tasarımlar geliştirir. | ||||||||||||
| 14 | Klasik motifleri yorumlar. | ||||||||||||
| 15 | Özgün kompozisyon oluşturur. | ||||||||||||
| 16 | Sürdürülebilir tasarım uygular. | ||||||||||||
| 17 | Kültürel mirası çağdaşlaştırır. | ||||||||||||
| 18 | Estetik değerlendirme yapar. | ||||||||||||
| 19 | Yaratıcı problem çözer. | ||||||||||||
| 20 | Koleksiyon oluşturur. | ||||||||||||
| 21 | Sunum hazırlar. | ||||||||||||
| 22 | Bağımsız çalışma becerisi kazanır. |
| Değerlendirme Sistemi | |
|---|---|
| Yarıyıl Çalışmaları | Katkı Oranı |
| 1. Ara Sınav | 30 |
| 1. Ödev | 20 |
| 1. Performans Görevi (Uygulama) | 30 |
| 1. Performans Görevi (Atölye) | 20 |
| Toplam | 100 |
| 1. Yıl İçinin Başarıya | 50 |
| 1. Final | 50 |
| Toplam | 100 |
| AKTS - İş Yükü Etkinlik | Sayı | Süre (Saat) | Toplam İş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) | 16 | 4 | 64 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 4 | 64 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Ödev | 1 | 1 | 1 |
| Performans Görevi (Uygulama) | 1 | 3 | 3 |
| Performans Görevi (Atölye) | 1 | 3 | 3 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü | 137 | ||
| Toplam İş Yükü / 25 (Saat) | 5,48 | ||
| dersAKTSKredisi | 5 | ||