Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Bilgisayar Ağlarının Başarım Analizi BSM 602 0 3 + 0 3 6
Ön Koşul Dersleri

Bilgisayar Ağları, Bilgisayar Programlama

Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Doktora
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Koordinatörü Dr.Öğr.Üyesi MUSA BALTA
Dersi Verenler Dr.Öğr.Üyesi MUSA BALTA,
Dersin Yardımcıları
Dersin Kategorisi Diğer
Dersin Amacı

 

Bu dersin amacı, bilgisayar ağlarının başarımını oluşturan temel ölçütleri, matematiksel modelleme yöntemlerini ve deneysel analiz tekniklerini doktora düzeyinde incelemektir. Öğrencilerin ağ trafiğini modelleyebilmesi, kuyruk teorisi ve stokastik süreçler yardımıyla ağ performansını analiz edebilmesi, simülasyon ve gerçek ağ ölçümlerini karşılaştırabilmesi ve özgün bir araştırma problemi kapsamında ağ başarımını değerlendirebilmesi hedeflenmektedir.

Dersin İçeriği

Bilgisayar ağlarına ve ağ mimarilerine giriş, Ortam erişim denetim (MAC) protokolleri, Akış ve tıkanıklık denetimi, Bilgisayar ağlarının modellenmesi, Bilgisayar ağlarının başarım değerlendirmesi, Olay-güdümlü benzetim, Kuyruk teorisi, Örnek Uygulamalar.

Özel Koşullar
Sektör Desteği
Destekleyen Firma
Destekleyen Eğitmen
Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Bilgisayar Ağ mimarilerini ve sık kullanılan protokolleri tanır. Anlatım, Soru-Cevap, Grupla Çalışma, Deney ve Laboratuvar, Gezi / Gözlem,
2 Bilgisayar ağlarının başarımını etkileyen temel parametreleri ve performans göstergelerini açıklayabilir. Anlatım, Beyin Fırtınası,
3 Ağ trafik modellerini ve stokastik süreçleri performans analizi açısından kullanabilir. Anlatım, Soru-Cevap, Grupla Çalışma,
4 M/M/1, M/M/c ve ilgili kuyruk modellerini analiz edebilir. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Grupla Çalışma,
5 Gecikme, jitter, paket kaybı, throughput ve goodput ölçümlerini yorumlayabilir, ağ tıkanıklığı ve kaynak tahsisi problemlerini değerlendirebilir
6 QoS ve QoE ölçütlerini farklı ağ uygulamaları açısından karşılaştırabilir.
7 Ağ simülasyonları tasarlayabilir ve deney sonuçlarını istatistiksel olarak analiz edebilir.
8 SDN, kablosuz ağlar ve yüksek hızlı ağlarda başarım problemlerini araştırabilir.
9 Bilimsel literatüre dayalı bir ağ başarım analizi çalışması tasarlayıp raporlayabilir.
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Ders Tanımı, Bilgisayar ağlarına ve OSI Referans Modeline Giriş 1. Hafta Sunusu
2 Ağ Başarım Analizine Giriş 2. Hafta Sunusu
3 Ağ Trafiği ve Stokastik Süreçler 3. Hafta Sunusu
4 Kuyruk Teorisi ve M/M/1 Modeli 4. Hafta Sunusu
5 İleri Kuyruk Modelleri ve Kuyruk Ağları 5. Hafta Sunusu
6 Ağ Performans Ölçütleri (Ağ Gecikmesi, Jitter ve Paket Kaybı) 6. Hafta Sunusu
7 Tıkanıklık Kontrolü ve Kaynak Tahsisi 7. Hafta Sunusu
8 Hizmet Kalitesi ve Trafik Yönetimi 8. Hafta Sunusu
9 Ağ Başarım Analizinde Simülasyon ve Deneysel Yöntemler 9. Hafta Sunusu
10 Ara Sınav 10. Hafta Sunusu
11 SDN, Kablosuz ve Yüksek Hızlı Ağlarda Başarım Analizi 11. Hafta Sunusu
12 Bulut, Veri Merkezi ve Dağıtık Sistemlerde Ağ Başarımı
13 Ağ Telemetrisi, Büyük Veri ve Yapay Zekâ ile Başarım Analizi
14 Dönem Projesi Sunumları ve Genel Değerlendirme
Kaynaklar
Ders Notu

Ders notları ve derste kullanılan örnek uygulamalar her hafta SABIS’e yüklenecektir.

Ders Kaynakları

1. R. Jain, "The Art of Computer Systems Performance Analysis: Techniques for Experimental Design, Measurement, Simulation, and Modeling," Wiley- Interscience, New York, NY, April 1991, ISBN:0471503361.
2. OPNET Modeler Help Documents, “http://www.opnet.com”
3. , William Stallings, Data & Computer Communications, Prentice-Hall, 2009
4.Data Networks, Dimitri P. Bertsekas, Robert Galleger, 2nd ed.. -- London : Prentice Hall, 1992
Computer Networks And Systems, Queueing Theory and Performance Evaluation", Thomas G. Roberttazzi, Springer-Verlag, 2000

Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Yaşadığı toplumun bilgi toplumu olmasına katkıda bulunmak, toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik sorunlara çözüm sunmak amaçlarıyla alanındaki bilimsel, teknolojik, sosyal veya kültürel ilerlemeleri içeren bilimsel projeler geliştirir ve bu projeleri ulusal ve uluslararası bilimsel ortamlarda (toplantılarda) tanıtır.
2 Alanında bilimsel araştırma yaparak bilgiye genişlemesine ve derinlemesine ulaşır, alanında güncel teknik ve yöntemler ile bunların kısıtları hakkında sahip olduğu kapsamlı bilgiyi elde ettiği bilgi ile karşılaştırarak değerlendirir ve sentezleyerek yeni sonuçlar ortaya koyar.
3 Alanı ile ilgili problemleri tanımlar ve formüle eder, yeni ve/veya özgün fikir ve yöntemler geliştirir; karmaşık sistem veya süreçleri tasarlar ve tasarımlarında yenilikçi/alternatif çözümler ve/veya yöntemler geliştirir.
4 Kuramsal, deneysel ve modelleme esaslı araştırmaları tasarlar ve uygular, belirsiz, sınırlı ya da eksik verileri bilimsel yöntemlerle tamamlar; verilerin toplanması, yorumlanması, duyurulması ile yeni modellemelerin oluşturulması aşamalarında ve mesleki tüm etkinliklerde toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir.
5 Alanındaki uygulamaların sosyal, çevresel, sağlık, güvenlik, hukuki boyutlarını ile proje yönetimi ve iş hayatı uygulamalarını bilir ve bunların getirdiği kısıtların farkındadır. Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilir, bu tür takımlarda liderlik yapabilir ve karmaşık durumlarda çözüm yaklaşımları geliştirebilir; bağımsız çalışabilir ve sorumluluk alır.
6 Çalışmalarının süreç ve sonuçlarını, alanında veya alan dışındaki ulusal ve uluslararası ortamlarda bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü C1 Genel Düzeyinde kullanarak, yazılı ya da sözlü olarak aktararak sözlü ve yazılı iletişim kurar.
7 Bilgisayar ve Bilişim alanında özgün bir araştırma sürecini bağımsız olarak tanımlar, tasarlar, uygular, sonuçlandırır ve bu süreci yönetir.
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7
1 Bilgisayar Ağ mimarilerini ve sık kullanılan protokolleri tanır.
2 Bilgisayar ağlarının başarımını etkileyen temel parametreleri ve performans göstergelerini açıklayabilir.
3 Ağ trafik modellerini ve stokastik süreçleri performans analizi açısından kullanabilir.
4 M/M/1, M/M/c ve ilgili kuyruk modellerini analiz edebilir.
5 Gecikme, jitter, paket kaybı, throughput ve goodput ölçümlerini yorumlayabilir, ağ tıkanıklığı ve kaynak tahsisi problemlerini değerlendirebilir
6 QoS ve QoE ölçütlerini farklı ağ uygulamaları açısından karşılaştırabilir.
7 Ağ simülasyonları tasarlayabilir ve deney sonuçlarını istatistiksel olarak analiz edebilir.
8 SDN, kablosuz ağlar ve yüksek hızlı ağlarda başarım problemlerini araştırabilir.
9 Bilimsel literatüre dayalı bir ağ başarım analizi çalışması tasarlayıp raporlayabilir.
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Proje / Tasarım 70
1. Kısa Sınav 15
2. Kısa Sınav 15
Toplam 100
1. Yıl İçinin Başarıya 55
1. Final 45
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 3 48
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 1 16
Ara Sınav 1 20 20
Ödev 2 15 30
Proje / Tasarım 1 10 10
Final 1 25 25
Toplam İş Yükü 149
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 5,96
dersAKTSKredisi 6