Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Osmanlı Tarihi III (1774-1908) TAR 202 4 4 + 0 4 6
Ön Koşul Dersleri

Yok

Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Prof.Dr. NECMETTİN ALKAN
Dersi Verenler Prof.Dr. NECMETTİN ALKAN,
Dersin Yardımcıları

None

Dersin Kategorisi Diğer
Dersin Amacı

Modern Türkiye'nin yakın tarihi arka planını oluşturan Osmanlı Devleti'nin, Sultan IIl. Selim'in hükümdarlık yıllarından başlarayak Sultan II. Abdülhamid'in tahttan indirilmesine kadarki sürecin öğretilmesi. 

Dersin İçeriği

Dönemin merkez devletlerinden olan Osmanlı Devleti, çok hareketli bir tarihi sürece sahiptir. Özellikle de devletin dağılma dönemi diye adlandırılan 18.-20. yüzyıllarda cereyan eden hadiseler, gerek muhteva ve gerekse neticeleri itibarıyla son derece önemlidir. Bu olaylar, yavaş yavaş Osmanlı Devleti’nin sonunu hazırlarken; etkileri de yüzyıllar ötesinden günümüzde kendisini hissettirmektedir. Dersimizde, bir taraftan Osmanlı Devleti’nin adım adım nasıl çöküntüye gittiğine temas edilirken; diğer taraftan da Osmanlı mirası üzerinde modern Türkiye’nin kurulmasındaki zeminin nasıl ortaya çıktığına değinilmektedir. Bunların dışında, Osmanlı Devleti ile alakalı dönemin sosyal, iktisadi ve kültürel gelişmelere de temas edilmektedir. Paralel olarak Avrupa tarihine de vurguda bulunulmaktadır.

 

Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Osmanlı Devleti’nin güç kaybına uğradığı dönemlerde Osmanlı – Avrupa mukayesesinin yapılması, Siyasî, ekonomik, kültürel, dinî, hukukî yönden benzer ve farklı yönlerin ayrıştırılması. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı),
2 Osmanlı Devleti'nin dünya devletleriyle olan ilişkilerinde baş vurduğu yöntemler, sahip olduğu genel prensiplerin ayrıştırılması. Bugün bunlardan ne oranda istifade edilebileceğinin tespiti Beyin Fırtınası, Soru-Cevap, Anlatım, Problem Çözme, Sözlü Sınavlar, Ödev / Evde-Çöz Sınavlar,
3 Dünyada büyük değişimlerin yaşandığı dönemlerde Osmanlıların ne gibi kültürel değişikliklere uğradıklarının tespit edilmesi. Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Anlatım, Sözlü Sınavlar,
4 Osmanlı Devleti’nin zirvede olduğu dönemden sonra çağdaşları ile ilmî, dinî, teknik, ekonomik yönlerden karşılaştırılması, Osmanlı’nın çağdaşlarına göre güç kaybına uğramasının arkasında hangi faktörlerin yattığının belirlenmesi Soru-Cevap, Anlatım, Deney ve Laboratuvar, Problem Çözme, Proje, Sözlü Sınavlar,
5 Anadolu, Balkanlar ve Afrika’da Osmanlıların karşılaştığı problemlerin sosyal, ekonomik, kültürel boyutlarının ayrıştırılması. Bugün bu problemlerin ne oranda çözülmüş olduğu, halen süren bir boyutu olup olmadıklarının tespit edilmesi. Anlatım, Deney ve Laboratuvar, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Problem Çözme, Ödev / Evde-Çöz Sınavlar,
6 Türklerin ve diğer Milletlerin Osmanlı tecrübesinden hangi bakımlardan yararlanabileceklerinin sorgulanması ve ayrıştırılması Beyin Fırtınası, Soru-Cevap, Anlatım, Problem Çözme, Çoktan Seçmeli Testler, Sözlü Sınavlar,
7 Osmanlı Devleti'nin karşılaştığı sosyal ve ekonomik problemlerin daimi nitelik taşımalarında tarihten ders alınmamasının ne oranda rol oynamış olabileceğinin kavranması. Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Problem Çözme, Sözlü Sınavlar, Ödev / Evde-Çöz Sınavlar,
8 Osmanlı Devleti'nin Yeniçağ Tarihi boyunca sahip olduğu dost ve rakiplerinden günümüzde aynı vaziyetini koruyanlarla değişenler hangileridir? Bu devletlerin günümüzdeki Türk imajlarının ne oranda geçmeşten kaynaklandığının anlaşılması. Beyin Fırtınası, Soru-Cevap, Anlatım, Problem Çözme, Sözlü Sınavlar, Ödev / Evde-Çöz Sınavlar,
9 Osmanlı Devleti’nin uygulamış olduğu evrensel hoş görü politikasının zaman içinde milliyetçilik akımlarının etkisiyle nasıl etkisiz hale getirildiği ve gerçeklerin çarpıtıldığının örneklerle kavratılması. Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Anlatım, Problem Çözme, Sözlü Sınavlar, Ödev / Evde-Çöz Sınavlar,
10 Osmanlı Devleti'nin mutlak monarşiden meşruti monarşiye ve cumhuriyete geçişte niçin geç kaldığının sosyal, kültürel boyutlarıyla ortaya konulması Beyin Fırtınası, Anlatım, Soru-Cevap, Gösterip Yaptırma, Ödev / Evde-Çöz Sınavlar, Performans Değerlendirme,
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 18.-19. yy. Osmanlı Devleti’nin ve Avrupa’nın durumu, 1768-1774 Osmanlı-Rus Harbi ve 1774 Küçük Kaynarca Anlaşması • I. Abdulhamid dönemi ıslahat teşebbüsleri, Rus Harbi, Küçük Kaynarca Anlaşması Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 4.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
2 Kırım Olayları ve 1787-1792 Osmanlı-Rus ve Avusturya Harbleri • Savaş, Yunan Projesi, Yabancı Devletlerle ittifak Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
3 1798 Mısır İşgali, 1806-1812 Osmanlı-Rus ve İngiliz Savaşları Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
4 Azınlık İsyanları• Osmanlı Millet Sistemi, Milliyetçilik ve 1804-1817 Sırp İsyanı Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
5 1821-1830 Mora İsyanı • Yunanlılar, İsyanın nedenleri, İsyanın aşamaları ve 1828-29 Osmanlı-Rus Harbi Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
6 1831-1841 Mehmed Ali Paşa İsyanı ve Mısır Meselesi • Mehmed Ali Paşa’nın Islat faaliyetleri, İsyan ve Büyük Devletler’in müdahalesi Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
7 1853-1856 Kırım Harbi ve Paris Kongresi • Savaşın nedenleri, Savaş ve Paris Kongresi Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
8 Arasınav
9 1856 Islahat Fermanı ve İsyanlar• Cidde Olayları, Suriye Hadiseleri, Sırbistan, Girit İsyanı ve Londra Konferansı Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
10 1876 öncesindeki olaylar ve Sultan II. Abdülhamid dönemi• Abdulaziz’in tahttan indirilmesi, Sultan V. Murad, Sultan II. Abdülhamid Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
11 1877-78 Osmanlı-Rus Harbi ve 1878 Berlin Kongresi • Rus Harbi’nin nedenleri, cepheler, Ayastafanos Anlaşması ve Berlin Kongresi Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
12 1880-1898 Girit ve Ermeni Olayları; II. Wilhelm’in Şark ziyareti• 1898 Girit İsyanı, Ermeni Olayları ve 1898 Şark Ziyareti Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
13 1897 Osmanlı-Yunan Harbi; Balkanlar’daki hadiseler• Harbin cereyanı ve barış görüşmeleri; Makedonya, Bulgaristan ve Doğu Rumeli Olayları Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 7.-9. Cilt, Ankara 1985.
14 1908 Jöntürk İhtilali ve Sultan II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi• 1908 İhtilali, 31 Mart Hadisesi ve Hareket Ordusu’nun İstanbul gelmesi Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 7. Cilt, TTK, Ankara 2011; Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 9. Cilt, Ankara 1985.
Kaynaklar
Ders Notu
Ders Kaynakları

1.     Beydilli, Kemal: “Küçük Kaynarca’dan Yıkılışa”, Osmanlı Devleti Tarihi, 1. Cilt, İstanbul 1999, s. 66-130.

2.     Cevdet Paşa: Tezâkir, Cavid Baysun(Haz.), 2. Baskı, Ankara 1986.

1.     Sertoğlu, Mithat: Mufassal Osmanlı Tarihi, 5.-7. Cilt, TTK, Ankara 2011.

2.     Karal, Enver Ziya: Osmanlı Tarihi, TTK, 8.-9. Cilt, Ankara 1985.

3.     Kent, Marian(Yay.): Osmanlı İmparatorluğu’nun Sonu ve Büyük Güçler, Ahmet Fethi(Ter.), Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 1999.

4.     Armaoğlu, Fahir: 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi 1789-1914, 14. Baskı, Timaş Yayınları, İstanbul 2014.

5.     Milli Eğitim Bakanlığı İslâm Ansiklopedisi, Eskişehir 1997, İlgili Maddeler.  .     Berkes, Niyazi: Türkiye’de Çağdaşlaşma, Doğu-Batı Yayınları, İstanbul 1978.

7.     Sander, Oral: Anka’nın Yükselişi ve Düşüşü. Osmanlı Diplomasi Tarihi Üzerine Bir Deneme, 2. Baskı, İmge Kitabevi, İstanbul 2000.

8.     Alkan, Necmettin: Sultan II. Abdülhamid ve Jön Türkler. Selanik’in Yükselişi, 3. Baskı, Timaş, İstanbul 2025.

9.     Alkan Necmettin: Sultan II. Abdülhamid ve İttihatçılar. Selanik İstanbul’a Karşı, 3. Baskı, Timaş, İstanbul 2025.

 

Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Genel kültür ve tarihe yardımcı bilimlerle ilgili, en güncel bilgileri içeren ders kitaplarını, uygulama araç - gereçlerini ve bilimsel kaynaklarla desteklenen üst düzey bilgi ve becerileri kullanma kabiliyetine sahiptir ve bu bilgi ve becerileri mesleğinde ve araştırmalarında kullanır. X
2 Tarih disiplini ile ilgili kavramları, fikirleri ve verileri, sosyal bilimler araştırma metotlarıyla inceler ve değerlendirir, gün yüzüne çıkmamış (henüz araştırılmamış) konuları tanılar, analiz eder ve tartışır, bunlarla ilgili bilimsel bulgular ve kanıtlara dayalı öneriler geliştirir. X
3 Tarih disiplini ile ilgili konularda uzman ya da bilgisi olmayan dinleyicileri bilgilendirir, onlara elde ettiği bulgularla ilgili düşüncelerini açık bir biçimde yazılı ve sözlü olarak ifade eder. X
4 Tarih metodolojisini kullanarak, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, yorumlama ve sentez yapma becerilerine sahiptir ve alanıyla ilgili çalışmaları bağımsız veya ortak çalışma olarak yürütür. X
5 Tarihi bilgi ve bulgu eksiklikleri nedeni ile henüz aydınlatılmamış konularda sorumluluk alır ve çözüm üretmeye çalışır. X
6 Sahasında çalışan kişilerin ilgi, istek ve ihtiyaçlarını bilir, içinde bulunduğu çevrenin sosyo-kültürel ve ekonomik özelliklerini tanır; bu özelliklere uygun öğretme ve öğrenme süreçlerini planlar, uygular ve yönetir. Öğrencilerin öğrenme sürecine etkin katılımını sağlar. X
7 Tarih alanında yapılmış güncel araştırmaları takip ederek yeterli düzeyde anlayabilir ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahip olmayı amaç edinir. X
8 Tarih alanının gerektirdiği bilgisayar yazılımı ve donanımı bilgisine sahiptir; bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. X
9 Tarih alanı ile ilgili yaptığı tüm çalışmalarda veri kaynağı olan bilgilerin toplanması tasarlanması, arşivlenmesi, analiz edilmesi, yorumlanması, duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözetir. X
10 Tarih alanında kendisini devamlı geliştirmek için gayret gösterir. Yeni bilgi ve fikirlere erişme ve yaşamboyu öğrenme bilincini kazanır. X
11 Tarih alanındaki sosyal bilimler ile ilgili becerileri, alan dışı derslerden elde ettiği kazanımları disiplinler arası çalışmalarda uygular. X
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11
1 Osmanlı Devleti’nin güç kaybına uğradığı dönemlerde Osmanlı – Avrupa mukayesesinin yapılması, Siyasî, ekonomik, kültürel, dinî, hukukî yönden benzer ve farklı yönlerin ayrıştırılması. 4 4 5 4 5 4 5 4 4 4 5
2 Osmanlı Devleti'nin dünya devletleriyle olan ilişkilerinde baş vurduğu yöntemler, sahip olduğu genel prensiplerin ayrıştırılması. Bugün bunlardan ne oranda istifade edilebileceğinin tespiti 4 5 4 5 5 4 4 5 5 4 5
3 Dünyada büyük değişimlerin yaşandığı dönemlerde Osmanlıların ne gibi kültürel değişikliklere uğradıklarının tespit edilmesi. 4 5 5 4 4 5 4 5 5 4 4
4 Osmanlı Devleti’nin zirvede olduğu dönemden sonra çağdaşları ile ilmî, dinî, teknik, ekonomik yönlerden karşılaştırılması, Osmanlı’nın çağdaşlarına göre güç kaybına uğramasının arkasında hangi faktörlerin yattığının belirlenmesi 3 4 4 5 4 4 4 5 4 4 4
5 Anadolu, Balkanlar ve Afrika’da Osmanlıların karşılaştığı problemlerin sosyal, ekonomik, kültürel boyutlarının ayrıştırılması. Bugün bu problemlerin ne oranda çözülmüş olduğu, halen süren bir boyutu olup olmadıklarının tespit edilmesi. 3 4 4 4 5 5 4 4 4 3 4
6 Türklerin ve diğer Milletlerin Osmanlı tecrübesinden hangi bakımlardan yararlanabileceklerinin sorgulanması ve ayrıştırılması 4 3 5 4 4 5 5 4 4 5 4
7 Osmanlı Devleti'nin karşılaştığı sosyal ve ekonomik problemlerin daimi nitelik taşımalarında tarihten ders alınmamasının ne oranda rol oynamış olabileceğinin kavranması. 4 4 5 4 4 5 4 5 3 4 4
8 Osmanlı Devleti'nin Yeniçağ Tarihi boyunca sahip olduğu dost ve rakiplerinden günümüzde aynı vaziyetini koruyanlarla değişenler hangileridir? Bu devletlerin günümüzdeki Türk imajlarının ne oranda geçmeşten kaynaklandığının anlaşılması. 4 3 3 4 5 5 3 4 4 5 5
9 Osmanlı Devleti’nin uygulamış olduğu evrensel hoş görü politikasının zaman içinde milliyetçilik akımlarının etkisiyle nasıl etkisiz hale getirildiği ve gerçeklerin çarpıtıldığının örneklerle kavratılması. 3 4 4 4 5 5 4 5 4 3 4
10 Osmanlı Devleti'nin mutlak monarşiden meşruti monarşiye ve cumhuriyete geçişte niçin geç kaldığının sosyal, kültürel boyutlarıyla ortaya konulması 4 3 3 4 4 5 5 4 5 4 5
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
Toplam 0
1. Yıl İçinin Başarıya 40
1. Final 60
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 4 64
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 3 48
Ara Sınav 1 10 10
Kısa Sınav 1 10 10
Ödev 1 10 10
Performans Görevi (Seminer) 1 10 10
Final 1 10 10
Toplam İş Yükü 162
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 6,48
dersAKTSKredisi 6