Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
İşletim Sistemleri SWE 208 4 3 + 0 3 5
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili İngilizce
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Prof.Dr. ÜNAL ÇAVUŞOĞLU
Dersi Verenler Prof.Dr. ÜNAL ÇAVUŞOĞLU,
Dersin Yardımcıları
Dersin Kategorisi Diğer
Dersin Amacı

Bilgisayarın en temel bileşenlerinden olan işletim sistemlerinin detaylarıyla öğretilmesi amaçlanmıştır. Geliştirilen yazılımlar işletim sistemi ile sürekli işbirliği içinde çıktılarını üretebilmektedir. Öğrencilerin işletim sistemi alt birimlerini tasarlayıp kodlayacak düzeye erişmeleri amaçlanmaktadır.

 

Dersin İçeriği

İşletim sistemi ile ilgili genel kavramlar, terminoloji. Proses yönetimi, prosesler arası senkronizasyon, prosesler arası iletişim, CPU planlama algoritmaları, bellek yönetimi, sanal bellek, dosya sistemleri, giriş/çıkış sistemleri ve disk planlaması.

# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 İşletim sistemlerinin yapısını ve çalışma prensiplerini açıklar Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Bireysel Çalışma,
2 Program, proses ve iş parçacığı (thread) arasındaki farkı bilir, prosesin/threadin icra anında bulunabileceği durumları bilir Problem Çözme, Tartışma, Beyin Fırtınası,
3 Prosesler veya iş parçacıkları (threadler) arasında kullanılan iletişim ve senkronizasyon mekanizmalarını bilir ve programda etkin olarak kullanır Eğitsel Oyun, Problem Çözme, Soru-Cevap, Anlatım,
4 CPU planlama algoritmalarının parametrelerini hesaplar Beyin Fırtınası, Soru-Cevap, Anlatım,
5 Kilitlenme problemlerine çözüm üretir Eğitsel Oyun, Rol Oynama, Anlatım,
6 Fiziksel ve zahiri bellek kavramlarını bilir Beyin Fırtınası, Soru-Cevap, Anlatım,
7 Sayfalama, segmentasyon teknolojilerini bilir ve ortalama bellek erişim süresini hesaplar Tartışma, Anlatım,
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Bilgisayar sistemlerinin yapısı ve işletim sistemleri tanıtımı
2 İşletim sistemi alt birimleri
3 Proses yapısı ve komut istemcisi (kabuk)
4 İş parçacığı (thread) mimarisi proses ile kıyaslanması
5 Proses veri yapıları ve yönetimi
6 Prosesler arası senkronizasyon ve iletişim araçları
7 Prosesler ile ilgili uygulama (semafor, kilit vb.)
8 CPU planlama algoritmaları
9 Kilitlenmeler ve çözümleri
10 Bellek yönetimi
11 Sayfalama ve segmentasyon
12 Sanal bellek
13 Dosya sistemi, erişim ve koruma mekanizmaları
14 Giriş/çıkış sistemi, disk planlaması ve yönetimi
Kaynaklar
Ders Notu
Ders Kaynakları
Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Mühendislik Bilgisi: Matematik, fen bilimleri, temel mühendislik, bilgisayarla hesaplama ve ilgili mühendislik disiplinine özgü konularda bilgi; bu bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisi.
2 Problem Analizi: Karmaşık mühendislik problemlerini, temel bilim, matematik ve mühendislik bilgilerini kullanarak ve ele alınan problemle ilgili BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını gözeterek tanımlama, formüle etme ve analiz becerisi. X
3 Mühendislik Tasarımı: Karmaşık mühendislik problemlerine yaratıcı çözümler tasarlama becerisi; karmaşık sistemleri, süreçleri, cihazları veya ürünleri gerçekçi kısıtları ve koşulları gözeterek, mevcut ve gelecekteki gereksinimleri karşılayacak biçimde tasarlama becerisi.
4 Teknik ve Araçların Kullanımı: Karmaşık mühendislik problemlerinin analizi ve çözümüne yönelik, tahmin ve modelleme de dahil olmak üzere, uygun teknikleri, kaynakları ve modern mühendislik ve bilişim araçlarını, sınırlamalarının da farkında olarak seçme ve kullanma becerisi. X
5 Araştırma ve İnceleme: Karmaşık mühendislik problemlerinin incelenmesi için literatür araştırması, deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama dahil, araştırma yöntemlerini kullanma becerisi. X
6 Mühendislik Uygulamalarının Küresel Etkisi: Mühendislik uygulamalarının BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları* kapsamında, topluma, sağlık ve güvenliğe, ekonomiye, sürdürülebilirlik ve çevreye etkileri hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık. X
7 Mühendislik Etiği: Mühendislik meslek ilkelerine* uygun davranma, etik sorumluluk hakkında bilgi; hiçbir konuda ayrımcılık yapmadan, tarafsız davranma ve çeşitliliği kapsayıcı olma konularında farkındalık. X
8 Bireysel ve Takım Çalışması: Bireysel olarak ve disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda (yüz yüze, uzaktan veya karma) takım üyesi veya lideri olarak etkin biçimde çalışabilme becerisi.
9 Sözlü ve Yazılı İletişim: Hedef kitlenin çeşitli farklılıklarını (eğitim, dil, meslek gibi) dikkate alarak, teknik konularda sözlü, yazılı etkin iletişim kurma becerisi. X
10 Proje Yönetimi: Proje yönetimi ve ekonomik yapılabilirlik analizi gibi iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik ve yenilikçilik hakkında farkındalık.
11 Yaşam Boyu Öğrenme: Bağımsız ve sürekli öğrenebilme, yeni ve gelişmekte olan teknolojilere uyum sağlayabilme ve teknolojik değişimlerle ilgili sorgulayıcı düşünebilmeyi kapsayan yaşam boyu öğrenme becerisi.
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11
1 İşletim sistemlerinin yapısını ve çalışma prensiplerini açıklar 5
2 Program, proses ve iş parçacığı (thread) arasındaki farkı bilir, prosesin/threadin icra anında bulunabileceği durumları bilir 5 5 5
3 Prosesler veya iş parçacıkları (threadler) arasında kullanılan iletişim ve senkronizasyon mekanizmalarını bilir ve programda etkin olarak kullanır 5 5
4 CPU planlama algoritmalarının parametrelerini hesaplar 5
5 Kilitlenme problemlerine çözüm üretir 5
6 Fiziksel ve zahiri bellek kavramlarını bilir 5 5
7 Sayfalama, segmentasyon teknolojilerini bilir ve ortalama bellek erişim süresini hesaplar 5
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ara Sınav 60
1. Kısa Sınav 5
1. Proje / Tasarım 25
2. Kısa Sınav 10
Toplam 100
1. Final 50
1. Yıl İçinin Başarıya 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 3 48
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 2 32
Ara Sınav 1 10 10
Kısa Sınav 2 1 2
Proje / Tasarım 1 20 20
Final 1 15 15
Ödev 0 3 0
Toplam İş Yükü 127
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 5,08
dersAKTSKredisi 5