Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Anadolu Seramik Sanatı Tarihi SRM 203 3 2 + 0 2 2
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Doç. DİCLE ÖNEY ERTÜRK
Dersi Verenler Doç. DİCLE ÖNEY ERTÜRK,
Dersin Yardımcıları
Dersin Kategorisi Alanına Uygun Temel Öğretim
Dersin Amacı

Bu dersin amacı, Neolitik dönemden başlayarak 20. yüzyılın başlarına kadar Anadolu coğrafyasında seramik üretiminin geçirdiği tarihsel dönüşümün; teknik gelişmeler, üretim pratikleri ve oluşan üslup özellikleri bağlamında kavranmasını sağlamaktır.

Dersin İçeriği

Bu ders kapsamında, tarihöncesi çağlardan başlayarak Anadolu’da seramik üretiminin gelişimi kronolojik bir çerçevede ele alınır; ilk seramik örnekleri, biçimlendirme teknikleri ve kullanım alanları Neolitik, Kalkolitik ve Tunç Çağı seramikleri üzerinden incelenir. Batı Anadolu ve Girit ile İslam seramiklerinin temel özellikleri değerlendirilir; Anadolu Selçuklu ve erken dönem üretimleri ile İznik, Kütahya ve Çanakkale seramikleri teknik, bezeme ve üslup açısından karşılaştırmalı olarak analiz edilir. Ayrıca Osmanlı döneminde Yıldız Porselen Fabrikası bağlamında porselen üretimi ele alınır.

Kalkınma Amaçları
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Anadolu’da seramik sanatının tarihsel gelişimini ve dönemselleşmesini kavrar. Neolitik dönemden Osmanlı’ya kadar uzanan süreçte üretim tekniklerini, biçimsel özellikleri ve süsleme anlayışlarını tarihsel bağlam içinde açıklar. Anlatım, Soru-Cevap, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı),
2 Anadolu seramik sanatını kültürel, toplumsal ve estetik bağlamlarıyla değerlendirir. Seramik üretimini etkileyen kültürel etkileşimleri, ticaret yollarını ve üretici-toplum ilişkisini çözümleyerek yorumlar. Anlatım, Soru-Cevap, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı),
3 Tarihi seramik örneklerini biçim, teknik ve ikonografi açısından analiz eder. Seçili eserler üzerinden dönemin üretim yöntemlerini tanımlar, karşılaştırmalı analiz yapar ve sanat tarihi terminolojisini doğru biçimde kullanır. Problem Çözme, Yazılı Sınavlar (Kısa ve Uzun Yanıtlı), Sözlü Sınavlar,
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Tarih öncesi çağlarda üretilmiş ilk seramik örnekleri, biçimlendirme teknikleri ve kullanım alanları
2 Neolitik Dönem Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri
3 Kalkolitik ve Tunç Çağı Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri (Hitit, Frig ve Urartu Uygarlıklarına ait örnekler)
4 Kalkolitik ve Tunç Çağı Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri (Hitit, Frig ve Urartu Uygarlıklarına ait örnekler)
5 Erken ve Orta Dönem İslam Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri
6 Geç Dönem İslam Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri
7 Ara Sınav
8 Anadolu Selçuklu Dönemi Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri
9 İznik Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri
10 İznik Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri
11 Kütahya Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri
12 Çanakkale Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri
13 Çanakkale Seramiklerinin biçim ve üslup özellikleri
14 Yıldız Çini ve Porselen Fabrikasının Kuruluşu ve Porselen Üretimi
Kaynaklar
Ders Notu
Ders Kaynakları

-Cooper, E. (2002) 10.000 Years of Pottery, The British Museum Press.

-Heimann, R. B. Maggetti, M. (2014) Ancient and Historical Ceramics: Materials, Technology, Art and Culinary Traditions, Schweizerbart Sche Vlgsb.

-Cooper, E. (1989) History of World Pottery, UNKNO.

-Watson, O. (2006) Ceramics From Islamic Lands, Thames & Hudson; Illustrated edition.

-Öney, G. (1993) Türk Çini ve Seramik Sanatı, İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara.

-Öney, G. (1971) Türk Devri Çanakkale seramikleri, Çanakkale Seramik Fab. A.Ş. Yayını, Ankara.

Akurgal, E. (2023) Anadolu Kültür Tarihi, Phoenix Yayınevi.

Ders içeriğini destekleyecek makale, bildiri, konferans vb. kaynaklardan yararlanılacaktır.

 

Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Güzel sanatlar alandaki kavramları, fikirleri ve verileri bilir, değerlendirir ve analiz eder; alanı ile ilgili araştırma, tasarım ve uygulamalar yapar. X
2 Alanı ile ilgili problemleri uygun analitik yöntemler ile saptar, tanımlar ve çözme becerisi kazanır. X
3 Alanının gerektirdiği düzeyde bilgisayar yazılımı ve donanımı bilgisi ile bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanabilir.
4 Alanının gerektirdiği düzeyde seramik üretiminde kullanılan ekipman, makina- teçhizat ve donanımı bilir ve bu konudaki yenilikleri takip edebilme yetisi kazanır. X
5 Seramik üretimi alanındaki her türlü teorik bilgiye ulaşır, elde ettiği bilgileri yorumlar ve zamanı etkin kullanarak uygular. X
6 Bireysel olarak alanındaki kişi ve gruplarla, mesleki gelişimine yönelik çalışmalarda; farklılıklara saygılı, topluma duyarlı ve etkin bir biçimde görev alır. X
7 Alanı ile ilgili özgün çalışmaları toplumla paylaşır ve sonuçlarını değerlendirir. X
8 Alanındaki gelişmeleri takip edebilecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahip olur.
9 Yaşam boyu öğrenmenin bilincinde; evrensel boyutlarda güncel gelişmeleri ve yenilikleri takip ederek eleştirel düşünce yetisini geliştirir ve kendini sürekli yeniler. X
10 Mesleği ile ilgili estetik değerlerin farkındadır, her türlü kavramı sanatsal olarak yorumlayıp eserler ortaya koyar ve mesleki-etik değerlere uygun hareket eder. X
11 İş güvenliği ve çevre koruma konusunda yeterli bilgi ve bilince sahip olur.
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11
1 Anadolu’da seramik sanatının tarihsel gelişimini ve dönemselleşmesini kavrar. Neolitik dönemden Osmanlı’ya kadar uzanan süreçte üretim tekniklerini, biçimsel özellikleri ve süsleme anlayışlarını tarihsel bağlam içinde açıklar. 4 2 0 1 4 1 2 0 2 3 0
2 Anadolu seramik sanatını kültürel, toplumsal ve estetik bağlamlarıyla değerlendirir. Seramik üretimini etkileyen kültürel etkileşimleri, ticaret yollarını ve üretici-toplum ilişkisini çözümleyerek yorumlar. 4 2 0 1 4 1 2 0 2 3 0
3 Tarihi seramik örneklerini biçim, teknik ve ikonografi açısından analiz eder. Seçili eserler üzerinden dönemin üretim yöntemlerini tanımlar, karşılaştırmalı analiz yapar ve sanat tarihi terminolojisini doğru biçimde kullanır. 3 4 0 1 3 2 1 0 1 2 0
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ara Sınav 70
1. Ödev 30
Toplam 100
1. Yıl İçinin Başarıya 50
1. Final 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ara Sınav 1 20 20
Ödev 1 30 30
Toplam İş Yükü 50
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 2
dersAKTSKredisi 2