1. Eğitim Bilgi Sistemi
  2. Mimarlık Bölümü
  3. Mimarlık ve Felsefe (2025 - 2026)
Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Mimarlık ve Felsefe MIM 017 0 2 + 0 2 5
Ön Koşul Dersleri

-
Önerilen Seçmeli Dersler

Felsefeye Giriş
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Koordinatörü Arş.Gör.Dr. İREM HAFIZ
Dersi Verenler Arş.Gör.Dr. İREM HAFIZ,
Dersin Yardımcıları

-
Dersin Kategorisi Diğer
Dersin Amacı

Bu ders, modern ve çağdaş mimarlık kuramının felsefi arka planını incelemeyi amaçlamaktadır. Epistemoloji, temsil, özne, mekân ve yer kavramları üzerinden mimarlığın bilgi üretimi ve mekânsal deneyimle ilişkisi tartışılacaktır. Öğrencilerin kuramsal metinleri eleştirel biçimde analiz etmeleri ve mimarlıkla ilişkili düşünebilmeleri hedeflenmektedir. Ders kapsamında mimarlığın yalnızca bir temsil aracı olmadığı; aynı zamanda bilgi üretimine, kimlik inşasına ve mekânsal deneyimin kurulmasına katılan bir düşünsel pratik olduğu tartışılacaktır. 
Dersin İçeriği

Modern ve çağdaş mimarlık kuramında öne çıkan metinler üzerinden epistemoloji, temsil, özne–mekân ilişkisi, yer, olay ve süreç kavramlarını ele alır. Felsefi metinler ve mimarlık kuramcılarının yazıları birlikte okunarak mimarlığın düşünsel ve kuramsal dönüşümü tartışılır. Ders, okuma, sunum ve tartışma temelli bir seminer formatında yürütülür.
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Mimarlık söylemi ve bilgi kuramına ilişkin temel kavramları tanır Beyin Fırtınası, Soru-Cevap, Ödev / Evde-Çöz Sınavlar, Sözlü Sınavlar,
2 Mimarlığın epistemik zeminini, belirli felsefi kuramlarla ilişkili olarak çözümleyebilir Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası,
3 Mimarlık eylemini felsefi kuramlar ışığında analiz edebilir ve tartışabilir Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası, Eğitsel Oyun,
4 Heidegger, Foucault, Deleuze gibi düşünürlerin fikirlerinin mimarlık kuramındaki etkisini anlar Anlatım, Soru-Cevap, Beyin Fırtınası,
5 Modern mimarlık kuramını ve seçili örneklerini, çok katmanlı bir çerçevede değerlendirir Soru-Cevap, Beyin Fırtınası,
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
1 Epistemoloji nedir? Bilgi ve Kuramsal Pozisyonları Üzerine Tartışma Mennan, Zeynep. “Theory on Borderlines: A Collective Experience and a Free Market.”
2 Yeni Bir Mimarlığın Kuramı: Le Corbusier. Film: Die neue Wohnung, Hans Richter, 1932 Le Corbusier (Charles-Édouard Jeanneret). Bir Mimarlığa Doğru. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, Ocak 2012.
3 Temsil ve Epistemik Zemin Tartışması: Foucault Foucault, Michel. Kelimeler ve Şeyler. Çev. Mehmet Ali Kılıçbay. İstanbul: İmge Kitabevi, 2001. Foucault, Michel. The Order of Things: An Archaeology of the Human Sciences. Routledge Classics, New York and London, 2002.
4 Temsil Krizi: Las Meninas ve Özne’nin Belirsizliği Foucault, Michel. 1998. “What Is an Author?” In Aesthetics, Method, and Epistemology, edited by James D. Faubion, translated by Robert Hurley et al., 205–222. New York: The New Press.
5 Mekânda Nesne–Özne İlişkisi: Beatriz Colomina-Adolf Loos’un Evleri Colomina, Beatriz. “Intimacy and Spectacle: The Interiors of Adolf Loos.” AA Files, no. 20 (Autumn 1990): 5–15.
6 Mimarlıkta Temsil ve Algı: Robin Evans-Barcelona Pavyonu Evans, Robin. “Mies van der Rohe’s Paradoxical Symmetries.” AA Files, no. 19 (Spring 1990): 56–68. Architectural Association School of Architecture.
7 Modern Ev, Temsil ve Toplumsal Kimlik: Alice T. Friedman-Rietveld Friedman, Alice T. Women and the Making of the Modern House: A Social and Architectural History. New Haven and London: Yale University Press, 1998.
8 Modern Ev, Temsil ve Toplumsal Kimlik: Alice T. Friedman-Le Corbusier, Mies Friedman, Alice T. Women and the Making of the Modern House: A Social and Architectural History. New Haven and London: Yale University Press, 1998.
9 Temsilden Varlığa ve Yer Kavramına: Heidegger, Christian Norberg-Schulz Heidegger, Martin. “Building Dwelling Thinking.” In Poetry, Language, Thought, translated by Albert Hofstadter, 141–160. New York: Harper & Row, 1971. Norberg-Schulz, Christian. “Heidegger’s Thinking on Architecture.” Perspecta 20 (1983): 61–68.
10 Yer, Anlam ve Genius Loci: Norberg-Schulz Norberg-Schulz, Christian. Genius Loci: Towards a Phenomenology of Architecture. New York: Rizzoli, 1980.
11 Mekân ve Olay: Bernard Tschumi Tschumi, Bernard. Architecture and Disjunction. Cambridge, MA: MIT Press, 1994.
12 Tasarımda Süreç: Peter Eisenman "Açılma" Eisenman, Peter. “Visions Unfolding: Architecture in the Age of Electronic Media.” In The Digital Turn in Architecture 1992–2012, edited by Mario Carpo. Chichester: John Wiley & Sons, 2013. Eisenman, Peter. “The Affects of Singularity.” In The Digital Turn in Architecture 1992–2012, edited by Mario Carpo. Chichester: John Wiley & Sons, 2013.
13 Tasarımda Süreç : Greg Lynn "Eğrisellik" Lynn, Greg. “Architectural Curvilinearity: The Folded, the Pliant and the Supple.” In The Digital Turn in Architecture 1992–2012, edited by Mario Carpo. Chichester: John Wiley & Sons, 2013.
14 Tekrar ve Tartışma
Kaynaklar
Ders Notu
Ders Kaynakları

Ders kapsamında modern ve çağdaş mimarlık kuramı ile ilişkili seçili felsefi ve kuramsal metinler okunacaktır. Temel kaynaklar arasında Michel Foucault, Martin Heidegger, Christian Norberg-Schulz, Beatriz Colomina, Robin Evans, Alice T. Friedman, Bernard Tschumi, Peter Eisenman ve Greg Lynn’in metinleri yer almaktadır. Okuma listesi dönem içinde öğrencilere duyurulacaktır.
Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Araştırma ve Eleştirel Düşünme Becerisi: Mimari ve kentsel ölçekte belirli sorunlara karşı araştırma, anlama, analiz etme, bilgi üretme, karşılaştırmalı olarak inceleme ve farklı açılardan değerlendirmeler aracılığıyla çözüm önerileri ve stratejik yaklaşımlar geliştirme. X
2 İletişim ve Sunum Becerisi: Meslek ortamlarında ve toplumda, uygun temsil araçlarını kullanarak verimli yazabilme ve konuşabilme; doğru iletişim kurmak üzere geleneksel el çizimleri ve bilgisayar teknolojilerinin kullanıldığı çeşitli tekniklerle programlama ve tasarım sürecinin her aşamasını uygun tekniklerle ifade edebilme, etkili sunum yapabilme. X
3 Tasarım Becerileri: Tasarımın temel ilkelerini ve gerekliliklerini kavrayarak etkin şekilde kullanabilme, ilgili ölçüt ve standartlar doğrultusunda farklı alternatifler üretebilme.
4 Bütünleşik Değerlendirme ve Karar Verme: Tasarım problemlerini çözümlemede kentsel ölçekten tekil malzeme kullanımına; toplumsal yaklaşımdan bireysel kullanım ilişkisine kadar geniş bir aralığa odaklanan unsurları bir arada değerlendirebilme. Mimari ve kentsel tasarım problemlerinin çözümlenmesinde çevrenin bilinçli kullanımı, erişilebilirlik, çevresel sistemler, taşıyıcı sistemler, yapı servis sistemleri gibi birden fazla değişkeni, belirlenen tema ve bağlam kapsamında bir arada kullanabilme.
5 Mimarlık Tarihi ve Kültür: Mimarlık tarihi kapsamında incelenen örnekleri anlama ve kavrama; bunları şekillendiren yerel, bölgesel, küresel ortamlara ait kültürel normları mimari, sosyo-ekonomik, politik, estetik ve teknolojik faktörler bağlamında değerlendirerek bu mirasın etkilerini anlama; mimarlık düşüncesi ve uygulamasına ilişkin yenilikleri takip ederek yaşam boyu öğrenmeye açık olma. X
6 Kültürel Çeşitlilik: Yerel ve küresel ölçekte farklı kültürlere sahip toplum ve bireylerin ihtiyaçları, değerleri, davranışsal normları hakkında bilgi edinme ve söz konusu kültürel çeşitliliğin etkinlik zemini olan sosyo-mekânsal dinamikleri anlama.
7 Çevresel Sistemler ve Sürdürülebilir Tasarım: Çevresel sistemlere ve coğrafi özelliklere göre tasarım kriterlerinin çeşitliliğini anlama ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda kamu yararını gözeterek kaynakların korunarak gelecek nesillere aktarılmasına katkıda bulunacak mekanlar oluşturabilme.
8 Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korunması: Tarihi ve doğal çevreyi tanıma, önemini kavrama ve koruma bilinci kazanma; tarihi anıtların ve yapıların belgelenmesi, rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerini hazırlamak için gerekli temel teknikleri anlama.
9 Biçimsel ve Strüktürel Kompozisyon: Form, fonksiyon, strüktür ilişkilerini bir bütün olarak ele alabilme ve mekânsal düzeyde kavrayabilme; yapı malzemeleri ve bileşenlerinin üretim, kullanım ve uygulamalarıyla ilgili ilke ve standartları anlama.
10 Taşıyıcı Sistemler: Taşıyıcı sistemlerin temel özelliklerini anlama, çağdaş taşıyıcı sistemlerin gelişimi ve uygulama alanları hakkında bilgi sahibi olma, ilgili disiplinler ile iş birliği kabiliyeti edinme.
11 Yapı Servis Sistemleri: Yapı tasarımında, strüktürel, çevresel, güvenlik, yapı kabuğu ve bina servis sistemlerini (tesisat, elektrik, sirkülasyon, iletişim, güvenlik ve yangın koruma) anlama, değerlendirme, seçme ve tasarım sürecine entegre edebilme.
12 Proje Yönetimi ve Saha Uygulamaları: Proje yönetimi, iş planlama, finansal yönetim, ekip oluşturma, girişimcilik ve liderlik konularında temel ilkeleri anlama ve uygulayabilme.
13 Finansal Değerlendirme: Fizibilite çalışmaları, yapı maliyeti öngörüleri, işletme maliyetleri, bina yaşam döngüsü gibi kısa, orta ve uzun vadeli finansal konuların temelleri hakkında yeterli bilgi sahibi olma.
14 Meslek Etiği, Alanla İlgili Mevzuat ve Yasal Sorumluluklar: Kamu yararı, sağlığı, güvenliği ve refahı için, mülkiyet hakları, imar ve iskân yönetmelikleri, kullanıcı hakları gibi tasarımı etkileyen konularda mimarın yasal sorumluluklarını anlama, mimari tasarım ve uygulamada mesleki muhakemenin kullanılmasına ilişkin etik değerlerin rolünü kavrayabilme.
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13 PÇ 14
1 Mimarlık söylemi ve bilgi kuramına ilişkin temel kavramları tanır 2
2 Mimarlığın epistemik zeminini, belirli felsefi kuramlarla ilişkili olarak çözümleyebilir 3
3 Mimarlık eylemini felsefi kuramlar ışığında analiz edebilir ve tartışabilir 5 2
4 Heidegger, Foucault, Deleuze gibi düşünürlerin fikirlerinin mimarlık kuramındaki etkisini anlar 5 0
5 Modern mimarlık kuramını ve seçili örneklerini, çok katmanlı bir çerçevede değerlendirir 5 2
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
1. Ödev 40
1. Sözlü Sınav 60
Toplam 100
1. Final 50
1. Yıl İçinin Başarıya 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 14 2 28
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 14 6 84
Ara Sınav 1 2 2
Kısa Sınav 2 1 2
Ödev 1 1 1
Final 1 2 2
Toplam İş Yükü 119
Toplam İş Yükü / 25 (Saat) 4,76
dersAKTSKredisi 5