Course Name Code Semester T+U Hours Credit ECTS
Alevilik ve Bektaşilik DAO 359 5 2 + 0 2 3
Precondition Courses
Recommended Optional Courses
Course Language Türkçe
Course Level Lisans
Course Type Seçmeli
Course Coordinator Dr.Öğr.Üyesi MUHAMMED MÜCAHİD DÜNDAR
Course Lecturers
Course Assistants
Course Category
Course Objective Türklerin İslamlaşma süreci, Alevi-Sünni farklılaşması, Alevi-Bektaşi kültürünün sözlü ve yazılı kaynakları, inanç ve ritüelleri hakkında bilgi sahibi olmak.
Course Content Temel kavramlar, Bektaşilik ve Aleviliğin Ortaya Çıkışı, Sünni-Kızılbaşlık Farklılaşması; bunun kökeni ve temel nitelikleri, Osmanlı Safevi mücadelesi ve Aleviliğin teşekkülüne etkisi, Günümüzde Aleviliğinin kaynakları, inanç ve ahlak öğretileri.
# Course Learning Outcomes Teaching Methods Assessment Methods
1 Türklerin İslamlaşmasında etkili olan tasavvufî akımları tanımlar Soru-Cevap, Tartışma, Sınav , Ödev,
2 Aleviliğin temel problemlerini tanımlar Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sınav , Ödev,
3 Alevi inanç, ibadet ve erkanlarını bilir Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sınav , Ödev,
4 Aleviliğin tarihi gelişim sürecini açıklar Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sınav , Ödev,
5 Anadoluda Sünni-Alevi ayrışmasında etkili olan unsurları açıklar Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sınav , Ödev,
6 Aleviliğin teşekkülünde rol oynayan siyasi, dini, sosyal ve kültürel faktörleri değerlendirir, Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Beyin Fırtınası, Sınav , Ödev,
7 Bektaşilik, Alevilik ve Kızılbaşlık kavramlarını tanımlar, Anlatım, Soru-Cevap, Sınav , Ödev,
Week Course Topics Preliminary Preparation
1 Giriş ve genel bir çerçeve
2 Alevilik, Bektaşilik, Kızılbaşlık vb. terimler,
3 Türklerin İslam öncesi din ve inançları, bunların Aleviliğe etkisi,
4 Türklerin İslamlaşma süreci ve Ehl-i Beyt sevgisinin yaygınlığı,
5 Yesevilik, Kalendirilik, Bektaşilik, Hurufilik gibi tasavvufi yapıların etkileri
6 Selçuklular ve Osmanlı dönemlerinde Anadoluda sosyal ve kültürel hayat,
7 Hacı Bektaş Veli ve Bektaşi gelenek
8 Erdebil tekkesi ve Türkmenler üzerindeki rolü,
9 Kızılbaş farklılaşmasında ulemanın rolü
10 Alevi- Bektaşi Geleneğinin Ana Kaynakları
11 Ulu Ozanlar: Nesimi, Pir Sultan Abdal, Hatai
12 Dedelik kurumu, Cem ayini, Musahiplik,
13 Türkiye Cumhuriyetinde Alevilik
14 Günümüz Aleviliğin temel meseleleri ve Alevilik hakkında yanlış bilinenler.
Resources
Course Notes
Course Resources Ahmet Yaşar Ocak, Türk Sufiliğine Bakışlar, İstanbul 2002.
F. Babinger-Fuad Köprülü, Anadoluda İslâmiyet, çev., Ragıp Hulusi, İstanbul 2000.
Kurt Hasan, Orta Asyanın İslamlaşma Süreci (Buhara Örneği) Ankara 1998- [5] Yusuf Ziya Yörükan, Anadoluda Aleviler ve Tahtacılar, Haz. Turhan Yörükan, Kültür Bakanlığı Yaynları, Ankara 1998.
Ethem Ruhi Fığlalı, Türkiyede Alevilik Bektaşilik, Ankara 1996.
H. Onat, Alevilik-Bektaşilik, Din Kültürü Ahlak Bilgisi Dersleri ve Diyanet, Türk Yurdu, Cilt: 25, Sayı: 210, 2005
Sönmez Kutlu, Aleviliğin Dini Statüsü: Din, Mezhep, Tarikat Heterodoksi, Ortodoksi veya Metadoksi, İslamiyat, Cilt: 6, Sayı: 3 (2003), s. 31-54.
M.Saffet Sarıkaya, Anadolu Aleviliği (XI.-XIII. asırlar), Ötüken Yay., İstanbul 2003.
Harun Yıldız, Anadolu Aleviliği, Ankara 2004.
Mustafa Ekinci, Anadolu Aleviliğinin Tarihsel Arka planı, İstanbul 2002.
Bulut, H.İbrahim, Osmanlı-Safevi İlişkilerinde Ulemanın Rolü, Dini Araştırmalar Dergisi, cilt 8, Ocak-Nisan 2005, s. 179- 195.
Ocak A. Yaşar, Osmanlı İmparatorluğunda Marjinal Sûfilik: Kalenderîler
(XIV-XVII. Yüzyıllar), TTK Yay., Ankara, 1999
Ocak, A. Yaşar, Babaîler İsyanı Alevîliğin Tarihsel Altyapısı Yahut Anadolu´da İslâm-Türk Heterodoksisinin Teşekkülü, Dergâh Yay., İstanbul 1996.
H. Onat, Kızılbaşlık Farklılaşması Üzerine, İslâmiyât, Cilt: 6, Sayı: 3, (2003), s.111-126.
H. Onat, Kızılbaşlık Farklılaşması Üzerine, İslâmiyât, Cilt: 6, Sayı: 3, (2003), s.111-126.
Faruk Sümer, Safevi Devletinin Kuruluşunda Anadolu Türklerinin Rolü, Ankara 2002
Sayın Dalkıran, İbn-i Kemalin Düşünce Tarihimizdeki Yeri, OSAV. Yay. İstanbul 1997.
Ahmet Yaşar Ocak, Alevi ve Bektaşi İnançlarının İslam Öncesi Temelleri, İstanbul 2000, İletişim yay.
Order Program Outcomes Level of Contribution
1 2 3 4 5
1 Din ve Ahlak ile ilgili bilgileri tanır ve İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi eğitiminde kullanır. X
2 İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi eğitimi alanında eğitim problemlerini tanımlar, modeller ve çözer. X
3 İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi eğitimi alanında tanımlanmış bir hedef doğrultusunda bir süreci çözümler ve tasarlar. X
4 İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi eğitimi alanında verileri çözümler, özel öğretim yöntemlerini uygular, sosyolojik ve psikolojik perspektif kazanır ve toplumsal olayları yorumlar. X
5 Eğitim uygulamaları için gerekli çağdaş teknikleri ve hesaplama araçlarını kullanır. X
6 Eğitim uygulamalarında disiplin içi ve disiplinler arası takım çalışması yapar. X
7 Eğitim uygulamalarında bağımsız davranır, inisiyatif kullanır ve yaratıcı davranış sergiler. X
8 Yaşam boyu öğrenme davranışı kazanır. X
9 Sözlü ve yazılı iletişim becerileri kazanır.
10 Mesleki ve etik sorumluluk anlayışı kazanır.
11 Ulusal ve uluslararası çağdaş sorunları saptar ve bu sorunlara karşı duyarlı davranış gösterir.
12 Kalite konularını tanımlar ve bu konuları alanı ile ilgili durumlarda kullanır.
Evaluation System
Semester Studies Contribution Rate
1. Ara Sınav 97
1. Kısa Sınav 1
1. Ödev 1
2. Kısa Sınav 1
Total 100
1. Yıl İçinin Başarıya 50
1. Final 50
Total 100
ECTS - Workload Activity Quantity Time (Hours) Total Workload (Hours)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 2 32
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 3 48
Ara Sınav 1 2 2
Kısa Sınav 2 5 10
Final 1 2 2
Total Workload 94
Total Workload / 25 (Hours) 3.76
dersAKTSKredisi 3