Course Name Code Semester T+U Hours Credit ECTS
Biçimsel Diller ve Soyut Makineler BSM 301 5 3 + 0 3 4
Precondition Courses
Recommended Optional Courses
Course Language Türkçe
Course Level Lisans
Course Type Zorunlu
Course Coordinator Prof.Dr. NEJAT YUMUŞAK
Course Lecturers Prof.Dr. NEJAT YUMUŞAK,
Course Assistants Arş.Gör.Mustafa AKPINAR
Course Category
Course Objective Programlama dillerinin tasarımına ilişkin matematiksel yöntemlerin sunulması ve bir dilde yazılan bir programın kabul şartları için araçlar tasarımını mümkün kılmak.
Course Content Dillerle ilgili temel matematik, Regüler ifadeler ve kümeler, Deterministik ve nondeterministik otomatlar, Dilbilgisi ve diller, Regüler diller, bağlamdan bağımsız diller, Gramerlerin iyileştirilmesi ve Normal formlar, Yığıtlı otamatlar, Turing makineleri, Ayrıştırma işlemleri, Dillerin sınıflandırılması, LL(k) diller ve LR(k) diller, Shift-Reduce ve Recursive-Descent ayrıştırma yöntemleri.
# Course Learning Outcomes Teaching Methods Assessment Methods
1 Otomatların gerçekleştirilmesi Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Sınav , Proje / Tasarım, Performans Görevi,
2 Otomatların bilgisayar donanımı ile ilişkilendirilmesi Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Problem Çözme, Sınav , Ödev, Proje / Tasarım, Performans Görevi,
3 Dil tasarımlarının gerçekleştirilmesi Anlatım, Alıştırma ve Uygulama, Sınav , Ödev, Proje / Tasarım,
4 Derleyici tasarımları için ön bilgiler Anlatım, Alıştırma ve Uygulama, Sınav , Ödev, Proje / Tasarım,
5 Dillerin sorunlarını anlayabilmek ve bunları çözmek Anlatım, Soru-Cevap, Sözlü Sınav,
Week Course Topics Preliminary Preparation
1 Matematiksel Notasyonlar ve Teknikler [1] 1. Hafta Sunusu
2 Düzenli İfadeler ve Düzenli Diller [2] 2. Hafta Sunusu
3 Deterministik Sonlu Otomatlar [3] 3. Hafta Sunusu
4 Nondeterministik Sonlu Otomatlar [4] 4. Hafta Sunusu
5 Dilbilgisi ve Diller [5] 5. Hafta Sunusu
6 Düzenli ve Düzensiz Diller [6] 6. Hafta Sunusu
7 Bağlamdan Bağımsız Dilbilgisi ve Diller [7] 7. Hafta Sunusu
8 Normal Biçimler [8] 8. Hafta Sunusu
9 Yığıtlı (Pushdown)Otamatlar [9] 9. Hafta Sunusu
10 Turing Makineleri [10] 10. Hafta Sunusu
11 Turing makinesi Örnekleri [11] 11. Hafta Sunusu
12 Ayrıştırma işlemleri (Top-down Parsing) [12] 12. Hafta Sunusu
13 Ayrıştırma işlemleri (Bottom-up Parsing) [13] 13. Hafta Sunusu
14 LL(k) ve LR(k) dilbilgileri [14] 14. Hafta Sunusu
Resources
Course Notes Ders notları
Course Resources 1. Prof.Dr.Ünal Yarımağan, "Özdevinirler (Otomatlar) Kuramı ve Biçimsel diller", 1. baskı, Bıçaklar kitabevi, 2003.
2. Dan Simovici, Richard L. Tenney, "Theory of formal languages with applications"
Week Documents Description size
5 PumpingLemma_durumSayısıİndirgeme 0.39 MB
6 ContextFreeGrammar 0.54 MB
0 KısaSınavSorularıVeCevapları 0.3 MB
7 KISA SINAV2-2ACevap 0.43 MB
0 kısaSınav1Acevap 0.42 MB
0 kısaSınav2_1Acevap 0.42 MB
0 kısaSınav2_1Bcevap 0.44 MB
0 KISA SINAV2-2ACevap 0.43 MB
0 KISA SINAV2-2BCevap 0.43 MB
9 Gramerlerin Sadeleştirilmesi 0.46 MB
8 Gramerlerin Sadeleştirilmesi 0.46 MB
8 Gramerlerin Sadeleştirilmesi 0.46 MB
9 PushdownAutomata 1.44 MB
Order Program Outcomes Level of Contribution
1 2 3 4 5
1 Matematik, fen bilimleri ve ilgili mühendislik disiplinine özgü konularda yeterli bilgi birikimi; bu alanlardaki kuramsal ve uygulamalı bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinde kullanabilme becerisi. X
2 Karmaşık mühendislik problemlerini saptama, tanımlama, formüle etme ve çözme becerisi; bu amaçla uygun analiz ve modelleme yöntemlerini seçme ve uygulama becerisi. X
3 Mühendislik uygulamalarında karşılaşılan karmaşık problemlerin analizi ve çözümü için gerekli olan modern teknik ve araçları geliştirme, seçme ve kullanma becerisi; bilişim teknolojilerini etkin bir şekilde kullanma becerisi. X
4 Karmaşık bir sistemi, süreci, cihazı veya ürünü gerçekçi kısıtlar ve koşullar altında, belirli gereksinimleri karşılayacak şekilde tasarlama becerisi; bu amaçla modern tasarım yöntemlerini uygulama becerisi.
5 Karmaşık mühendislik problemlerinin veya disipline özgü araştırma konularının incelenmesi için deney tasarlama, deney yapma, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisi.
6 Bilişim Teknolojilerinin yönetim, denetim, gelişim ve güvenliği/güvenilirliği hakkında bilgi sahibi olma ve farkındalık,
7 Disiplin içi ve çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme becerisi; bireysel çalışma becerisi.
8 Türkçe sözlü ve yazılı etkin iletişim kurma becerisi; en az bir yabancı dil bilgisi; etkin rapor yazma ve yazılı raporları anlama, tasarım ve üretim raporları hazırlayabilme, etkin sunum yapabilme, açık ve anlaşılır talimat verme ve alma becerisi.
9 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilinci; bilgiye erişebilme, bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme ve kendini sürekli yenileme becerisi.
10 Etik ilkelerine uygun davranma, mesleki ve etik sorumluluk bilinci; mühendislik uygulamalarında kullanılan standartlar hakkında bilgi.
11 Proje yönetimi, risk yönetimi ve değişiklik yönetimi gibi, iş hayatındaki uygulamalar hakkında bilgi; girişimcilik, yenilikçilik hakkında farkındalık; sürdürülebilir kalkınma hakkında bilgi.
12 Mühendislik uygulamalarının evrensel ve toplumsal boyutlarda sağlık, çevre ve güvenlik üzerindeki etkileri ve çağın mühendislik alanına yansıyan sorunları hakkında bilgi; mühendislik çözümlerinin hukuksal sonuçları konusunda farkındalık.
Evaluation System
Semester Studies Contribution Rate
1. Ara Sınav 60
1. Ödev 20
1. Kısa Sınav 10
2. Kısa Sınav 10
Total 100
1. Final 50
1. Yıl İçinin Başarıya 50
Total 100
ECTS - Workload Activity Quantity Time (Hours) Total Workload (Hours)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 3 48
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 3 48
Ara Sınav 1 10 10
Ödev 1 10 10
Final 1 10 10
Total Workload 126
Total Workload / 25 (Hours) 5.04
dersAKTSKredisi 4