Course Name Code Semester T+U Hours Credit ECTS
Köktürkçe TDE 255 3 4 + 0 4 6
Precondition Courses
Recommended Optional Courses
Course Language Türkçe
Course Level Lisans
Course Type Zorunlu
Course Coordinator Doç.Dr. PAKİ KÜÇÜKER
Course Lecturers Doç.Dr. PAKİ KÜÇÜKER, Dr.Öğr.Üyesi ÇİĞDEM TOPÇU,
Course Assistants

Arş.Gör. Bahri KUŞ

Course Category
Course Objective

Türk dili tarihinin en eski ve önemli belgelerinden olan Köktürk Kitabelerinin dilini kavratmak.

Course Content

Köktürkçenin Türk dili tarihindeki yeri ve önemi, Köktürk yazılı belgeleri, Köktürkçenin ses bilgisi, ekleşme bilgisi, kelime kadrosu, söz dizimi ve anlam bilgisi bakımından incelenmesi.

# Course Learning Outcomes Teaching Methods Assessment Methods
1 Eski Türkçeden günümüze geçişte önemi olan dil bilgisi unsurları ve kaidelerini bir araya getirip genellemelere ulaşır. Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav, Ödev,
2 Köktürkçenin kaçıncı yüzyıllar arası dönemi kapsadığını bilir. Türk dili tarihi içindeki yerini anlatır. Türk dili için neyi ifade etiğini tanımlar. Köktürkçenin kaynaklarını sıralar. Anlatım, Soru-Cevap, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav,
3 Köktürk Kitabelerini çeviriyazıya aktarır, bu döneme ait kelimeleri örnekler, gösterir ve onları yorumlar. Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav,
4 Köktürkçe metinlerin sahip olduğu söz varlığı ve dil bilgisi özelliklerini değerlendirir. Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav, Ödev,
5 Köktürkçenin gramer özelliklerini belirler. Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav,
6 Köktürkçenin Türk dilinin diğer tarihi şiveleriyle münasebetini kurar, aralarındaki farkları ayırt eder. Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma, Sınav , Ödev,
Week Course Topics Preliminary Preparation
1 Türk dilinin, Köktürklere kadarki durumu ve Köktürkler Dönemi Türk dilinin tarihi ile ilgili bilinen kaynakları okumuş olmak.
2 Köktürk Abideleri Köktürk abidelerinin bulunduğu mevkii, içeriği, yazılma özellikleri, içinde bulunduğu durum hakkında ön bilgi edinmiş olmak.
3 Köktürk yazısının kaynağı ve teşekkülü, yazı ve imla sistemi Köktürk işaretlerinin tablosunu edinmiş olmak.
4 Köktürkçenin ses tablosu Köktürk işaretlerinin tablosunu edinmiş olmak.
5 Köktürkçenin ses yapısı, ses uyumu Geriye dönük ses bilgisi konularını tekrar etmek.
6 Köktürkçe söz diziminde metinlere has ek kültürü Geriye dönük şekil bilgisi konularını tekrar etmiş olmak.
7 Köktürkçenin kelime kadrosu Köktürk abidelerinin söz varlığına dair kaynak incelemek.
8 Köktürkçeye has kelime ve ekler Köktürk abidelerinin söz varlığına dair kaynak incelemek ve kelime-ek ilişkisine dair çalışmalar yapmak.
9 ARASINAV Genel konu tekrarı yapmış olmak.
10 İlk olarak Köktürk metinlerinde rastlanan Türük/Türk kelimesi, Türük/Türk kelimesinin oluşmasındaki dinamik değerler Türük kelimesinin ele alındığı çeşitli kaynakları okumak.
11 Köktürk yazılı belgelerinin okunması, ses, ekleşme ve kelime bilgisi bakımından incelenmesi Köktürk metinlerinin transkripsiyonunu yapmak.
12 Köktürk yazılı belgelerinin okunması, ses, ekleşme ve kelime bilgisi bakımından incelenmesi Köktürk metinlerinin transkripsiyonunu yaparak içlerinden örnekler seçip bu örnekler üzerinde dil bilgisi incelemeleri yapmak.
13 Köktürk yazılı belgelerinin okunması, ses, ekleşme ve kelime bilgisi bakımından incelenmesi Köktürk metinlerinin transkripsiyonunu yaparak içlerinden örnekler seçip bu örnekler üzerinde dil bilgisi incelemeleri yapmak.
14 Köktürk yazılı belgelerinin, Türk dilinin sonraki dönem diyalektlerine etkileri Köktürk metinlerinin transkripsiyonunu yaparak içlerinden örnekler seçip bu örnekler üzerinde dil bilgisi incelemeleri yapmak.
Resources
Course Notes
Course Resources

ALYILMAZ, Cengiz; Orhun Yazıtlarının Söz Dizimi, Erzurum, 1994
ERGİN, Muharrem; Orhun Abideleri, İstanbul, 2000.
GABAIN, A.Von; Eski Türkçenin Grameri, Ankara, 1988.
HACIEMİNOĞLU, Necmettin; Türk Dilinde Yapı Bakımından Fiiller, Ankara, 1992.
ORKUN, Hüseyin Namık; Eski Türk Yazıtları, Ankara, 1994.
TEKİN, Talat; Orhon Yazıtları, Ankara, 1988
TUNA, Osman Nedim; Bazı İmla Gelenekleri, Bunların Metin İncelemelerindeki Önemi ve Orhon Yazıtlarında Birkaç Açıklama, TDAY Belleten, Ankara, 1957.
TUNA; Osman Nedim; Kergek bolmak Deyiminin İzahı, VII. Türk Dili Kurultayında
Okunan Bilimsel Bildiriler, 1957 Ankara, 1960, s. 131-148.
__________________; Köktürk Yazılı Belgelerinde ve Uygurcada Uzun Vokaller, TDAY Belleten, Ankara 1960, s. 131-148.
TURAN, Zikri; Türk Kelimesinin Aslı, 5. Uluslarası Türk Dili Kurultayı, Ankara 2004,
s.2953-2972.
TURAN, Zikri; Eski Türkçe Döneminde Bir Morfofonetik Karşıtlık Sorunu, TEKE Dergisi 1. S., 2012.
ERCİLASUN, Ahmet Bican; Türk Dili Tarihi, Akçağ Yay., Ankara, 2005

Order Program Outcomes Level of Contribution
1 2 3 4 5
1 Türkçeyi doğru, güzel ve anlaşılır bir şekilde kullanma becerisine ulaşır. X
2 Atatürk İlkeleri ve inkılapları konusunda bilgi edinir.
3 Türk Dili ve Edebiyatı alanında yapılmış güncel araştırmaları takip edebilecek düzeyde yabancı dil bilgisi kazanmayı amaç edinir.
4 Türk dilini ses bilgisi, şekil bilgisi, söz dizimi ve anlam bilgisi bakımından inceler. X
5 Türk Dili ve Edebiyatının metinlerini başlangıcından günümüze kadar edebi olarak ve dil bilgisi açısından değerlendirebilir. X
6 Türk Dili ve Edebiyatı alanında yazılmış temel eserleri tanır; Türk dilinin tarihi gelişimini temsil eden örnek metinleri okur ve çeviri yazıya aktarır. X
7 Çağdaş ve klasik edebiyat bilgi ve teorilerini, belirli akımlar ve kuramlar çerçevesinde değerlendirir, edebiyat ve dil bilimi açısından eleştiri yapar.
8 Edebi dönemler (klasik veya çağdaş), edebi akımlar ve şahsiyetler üzerinde, mesleki sorumluluk bilinciyle bilimsel, edebi , disiplinler arası araştırmalar yapar.
9 Lehçe, şive ve ağız bilgisinin içeriğini anlar; Türkiye Türkçesinin ağızlarına ait metinleri inceler.
10 Gerekli metot, yöntem ve teknikleri öğrenerek halk bilimi alanında araştırma ve derleme yapabilir
11 Türk Dili ve Edebiyatı alanında akademik düzeyde araştırma ve çalışma yapabilmenin temel bilgi ve becerilerine sahip olur. X
12 Türk Dili ve Edebiyatı Programında edindiği bilgi ve teorileri; eğitim-öğretim, araştırma ve kamusal hizmet alanlarında kullanır ve uygular. X
13 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilincini ve bunu gerçekleştirmeye dönük becerileri edinir. X
14 Türk Dili ve Edebiyatı alanında mesleki sorumluluk ve ahlaki değerleri gözetir. X
Evaluation System
Semester Studies Contribution Rate
1. Ara Sınav 70
1. Kısa Sınav 10
2. Kısa Sınav 10
1. Ödev 10
Total 100
1. Yıl İçinin Başarıya 40
1. Final 60
Total 100
ECTS - Workload Activity Quantity Time (Hours) Total Workload (Hours)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 4 64
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 3 48
Ara Sınav 1 15 15
Ödev 1 10 10
Final 1 18 18
Total Workload 155
Total Workload / 25 (Hours) 6.2
dersAKTSKredisi 6