Course Name Code Semester T+U Hours Credit ECTS
Türk Dilinin Şekil Bilgisi TDE 156 2 4 + 0 4 5
Precondition Courses
Recommended Optional Courses
Course Language Türkçe
Course Level Lisans
Course Type Zorunlu
Course Coordinator Prof.Dr. ZİKRİ TURAN
Course Lecturers Dr.Öğr.Üyesi ÇİĞDEM TOPÇU, Prof.Dr. ZİKRİ TURAN, Prof.Dr. ENGİN YILMAZ,
Course Assistants

Arş. Gör. Esra KİRİK, Arş. Gör. Bahri KUŞ

Course Category
Course Objective

Türk dilinin yapısındaki kelime-ek, ek-ek ve kelime-kelime ilişkisini düzenleyen kuralları, ekleşme ve eklenme düzenini kavratmak.

Course Content

Türkiye Türkçesi merkez alınmak suretiyle, Türk dilinin kelime ve ekleri, ekleşme ve eklenme kuralları.

# Course Learning Outcomes Teaching Methods Assessment Methods
1 Ekleşme ve şekil bilgisini ayrı ayrı tarif eder, farklarını bilir. Ekleşme bilgisine ilişkin temel kavram ve terimleri tanımlar. Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Beyin Fırtınası, Sınav , Sözlü Sınav,
2 Herhangi bir gramer unsurunu ekleşme bilgisi bakımdan değerlendirir ve hakkında hüküm verir. Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Sınav ,
3 Kelime ve eklerin tasnifini gösterir ve herhangi bir gramer unsurunun mensubu olduğu kategoriyi örneklerle uygular. Soru-Cevap, Gösterip Yaptırma, Sözlü Sınav,
4 Bütün eklerin bir araya geldiği cümleleri düzenler, bu gramer unsurları hakkında özelleme ve genellemelere ulaşır. Anlatım, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Sınav , Sözlü Sınav, Ödev,
5 Kelime ve ek gibi gramer unsurlarını belirler. Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Beyin Fırtınası, Sınav , Sözlü Sınav,
6 Ekleri birbirleriyle karşılaştırır, onların aralarındaki farkları ayırt eder ve benzeyen yönlerini ifade eder. Anlatım, Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Gösterip Yaptırma, Sınav , Sözlü Sınav,
Week Course Topics Preliminary Preparation
1 Şekil (morfem) nedir? Şekil bilgisi ile alakalı yapılmış çalışmalar hakkında ön bilgi sahibi olmak.
2 Kelime ve ek nedir? Kelime ve ek üzerine çalışmaları okumuş olmak.
3 Kelime-ek, ek-ek ve kelime-kelime ilişkisini düzenleyen kurallar Önceki dersin tekrarını yapmak.
4 Kelime-ek, ek-ek ve kelime-kelime ilişkisini düzenleyen kurallar Kelime-ek, ek-ek ve kelime-kelime ilişkisini düzenleyen kurallar hakkında ön bilgi sahibi olmak.
5 Kelime sınıfları Kelime sınıfları hakkında ön bilgi edinmek.
6 Ekleri belirleyen şekil, yapı ve fonksiyon ilişkisi nasıldır? Ekleri belirleyen şekil, yapı ve fonksiyon ilişkisine dayalı çalışmalardan örnekler getirmek.
7 Türk dilinin söz diziminde ekler nasıl sınıflandırılmalıdır? Ekleşme bilgisi hakkında bilgi edinmek.
8 Yapım ekleri, sıfatlama ekleri Yapım ekleri ve sıfatlar hakkında çalışmaları incelemek.
9 ARASINAV Genel konu tekrarı yapmış olmak.
10 Teklik-çokluk ekleri, Olumluluk-olumsuzluk ekleri Teklik-çokluk ekleri ve olumluluk-olumsuzluk ekleri hakkında bilgi sahibi olmak.
11 Fiilimsiler, Çatı ekleri Fiilimsiler ve Çatı ekleri hakkında bilgi edinmek.
12 Ek fiil ve Çekim ekleri Ek fiil ve çekim ekleri hakkında ön bilgi edinmek.
13 Soru eki Soru eki hakkında ön bilgi edinmiş olmak.
14 Çeşitli söz dizimi örneklerinin ekleşme bilgisi bakımından incelenmesi. Ekleşme bilgisi bakımından incelenmek üzere verilen örnekleri incelemiş olmak.
Resources
Course Notes <p>TUNA,Osman Nedim; T&uuml;rk Dilbilgisi, Malatya, 1986.</p>
Course Resources

BANGUOĞLU, Tahsin; Türkçenin Grameri, Ankara, 2000.
ERGİN, Muharrem; Türk Dil Bilgisi, İstanbul, 2000.
GEMALMAZ, Efrasiyap; Standart Türkiye Türkçesi (STT)nin Formanlarının Değerleri ve Bu Değerlerin İhtiyaç Halinde Tekamülüne Muhtemel Tesirleri, Erzurum, 1982.
HACIMEMİNOĞLU, Necmettin; Türk Dilinde Yapı Bakımından Fiiller, Ankara, 1992.
KORKMAZ, Zeynep; Türkiye Türkçesi Grameri, Ankara, 2003.
TURAN, Zikri; Türkçenin Yapım ve Çekim Düzeninde Yer Alan Eklerin Sınıflandırılması Nasıl Olmalıdır?, 4. Uluslar Arası Türk Dili Kurultayı Bildirileri, Ankara, 2007, s. 1835-1844.
TURAN, Zikri; Türkçede Basit/Birleşik Çekim Ayırımıyla Sembolleşen Fiil Çekiminin Problemleri, Journal of Turkish Studies, Harvard Univ.,2006, S.330/III., s. 279-292.
TURAN, Zikri; Cümlenin Yapısı İle İlişkilendirilen Basit ve Birleşik Kavramları Üzerine, Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, S.8, Sivas 1999, s. 299-311.
TURAN, Zikri; Gösterme Sıfat Fiili, A. B. Ercilasun Armağanı., Ankara, 2008, s.235-244.
TURAN, Zikri; Öznenin Cümledeki Kimlik Problemi, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstiüsü Dergisi, S. 13, s. 79-83, Erzurum.
TURAN, Zikri; Zaman Eki Unsurunun Tayinine Ağızlardan Tanıklar, Türük Dergisi, S.:1, s. 133-144, Haziran 2013.
UZUN, N. Engin; Evrensel Dilbilgisi ve Türkçe, İstanbul, 2000.
UZUN, N. Engin; Dilbilgisinin Temel Kavramları Türkçe Üzerine Tartışmalar, Ankara, 1998.

TURAN, Zikri;  Türk Dilinin Söz Diziminde Yer Ödünçlemesi.  III. Uluslar Arası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, 2012.

TURAN, Zikri; Türk Dilinde Sıfatlama Ekleri.  X. Uluslararası Büyük Türk Dili Kurultayı, 1, 616-622., 2015

Order Program Outcomes Level of Contribution
1 2 3 4 5
1 Türkçeyi doğru, güzel ve anlaşılır bir şekilde kullanma becerisine ulaşır. X
2 Atatürk İlkeleri ve inkılapları konusunda bilgi edinir.
3 Türk Dili ve Edebiyatı alanında yapılmış güncel araştırmaları takip edebilecek düzeyde yabancı dil bilgisi kazanmayı amaç edinir.
4 Türk dilini ses bilgisi, şekil bilgisi, söz dizimi ve anlam bilgisi bakımından inceler. X
5 Türk Dili ve Edebiyatının metinlerini başlangıcından günümüze kadar edebi olarak ve dil bilgisi açısından değerlendirebilir. X
6 Türk Dili ve Edebiyatı alanında yazılmış temel eserleri tanır; Türk dilinin tarihi gelişimini temsil eden örnek metinleri okur ve çeviri yazıya aktarır.
7 Çağdaş ve klasik edebiyat bilgi ve teorilerini, belirli akımlar ve kuramlar çerçevesinde değerlendirir, edebiyat ve dil bilimi açısından eleştiri yapar.
8 Edebi dönemler (klasik veya çağdaş), edebi akımlar ve şahsiyetler üzerinde, mesleki sorumluluk bilinciyle bilimsel, edebi , disiplinler arası araştırmalar yapar.
9 Lehçe, şive ve ağız bilgisinin içeriğini anlar; Türkiye Türkçesinin ağızlarına ait metinleri inceler.
10 Gerekli metot, yöntem ve teknikleri öğrenerek halk bilimi alanında araştırma ve derleme yapabilir
11 Türk Dili ve Edebiyatı alanında akademik düzeyde araştırma ve çalışma yapabilmenin temel bilgi ve becerilerine sahip olur. X
12 Türk Dili ve Edebiyatı Programında edindiği bilgi ve teorileri; eğitim-öğretim, araştırma ve kamusal hizmet alanlarında kullanır ve uygular. X
13 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilincini ve bunu gerçekleştirmeye dönük becerileri edinir. X
14 Türk Dili ve Edebiyatı alanında mesleki sorumluluk ve ahlaki değerleri gözetir. X
Evaluation System
Semester Studies Contribution Rate
1. Ödev 100
Total 100
1. Yıl İçinin Başarıya 40
1. Final 60
Total 100
ECTS - Workload Activity Quantity Time (Hours) Total Workload (Hours)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 4 64
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 3 48
Ara Sınav 1 9 9
Ödev 1 3 3
Final 1 13 13
Total Workload 137
Total Workload / 25 (Hours) 5.48
dersAKTSKredisi 5