Course Name Code Semester T+U Hours Credit ECTS
Türk Dilinin Ses Bilgisi TDE 157 1 4 + 0 4 6
Precondition Courses
Recommended Optional Courses
Course Language Türkçe
Course Level Lisans
Course Type Zorunlu
Course Coordinator Prof.Dr. ZİKRİ TURAN
Course Lecturers Dr.Öğr.Üyesi ÇİĞDEM TOPÇU, Prof.Dr. ZİKRİ TURAN,
Course Assistants Arş. Gör. Esra KİRİK, Arş. Gör. Bahri KUŞ
Course Category
Course Objective Türk Dilini, ses bilgisi bakımından, usulünü ve vasıtalarını kullanarak kavratmak.
Course Content Türkiye Türkçesi merkez olmak üzere, Türk dilinin ses bilgisinin esasları, ses olayları, Türk hece ve kelimelerinin ses yapısı.
# Course Learning Outcomes Teaching Methods Assessment Methods
1 Kelimeler ve ekler üzerindeki ses olayı ve değişmeleri arasındaki farkları ayırt eder ve onların benzeyen yönlerini ifade eder Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav, Ödev,
2 Türk dilinin herhangi bir gramer unsurunu fonetik bakımdan değerlendirir ve hakkında hüküm verir. Tartışma, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav,
3 Ses, fonem, alofon gibi fonetiğe ait terimleri ve ses olayı-ses değişmesi kavramlarını belirler. Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav,
4 Ses Bilgisinin tanımı, konusu ve önemini anlatır. Ses bilgisine ilişkin temel kavram ve terimleri tanımlar. Anlatım, Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav,
5 Çeşitli ses olayı ve değişmesi geçirmiş kelimeleri sınıflandırır ve ses bilgisine ait unsurlar hakkında çıkarımlarda bulunur. Soru-Cevap, Tartışma, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav, Ödev,
6 Ses olayları ve değişmelerini çeşitli örnekler üzerinde gösterir. Soru-Cevap, Alıştırma ve Uygulama, Bireysel Çalışma, Sınav , Sözlü Sınav,
Week Course Topics Preliminary Preparation
1 Türk dilinin ses değişmelerine dayanan tarihi ve coğrafi şive ve lehçe sınıflara esas teşkil eden genel ses yapısı Türk dilinin ses bilgisi ile ilgili yapılmış çalışmaların bibliyografik listesini oluşturmak.
2 Ses nedir? Ses bilgisi ile ilgili ders kitaplarını incelemek.
3 Seslerin nitelikleri ve nicelikleri Sesler ile ilgili ön hazırlık yapmak.
4 Seslerde açıklığın tanımı ve açıklık türleri Sesler ile ilgili ön hazırlık yapmak.
5 Ses cihazı ve ses cihazımızın çalışma sistemi Ses cihazı edinerek gelmek.
6 Türk dilinin hece yapısının dayandığı esaslar Hece ile alakalı ön bilgi edinmek.
7 Hece grafiği Hece ile alakalı ön bilgi edinmek.
8 Ses olayları (tanımlar ve örnekler üzerinde çalışmalar) Örnek çalışmalar yapmak.
9 ARASINAV Genel konu tekrarı yapmış olmak.
10 Ses olayları (tanımlar ve örnekler üzerinde çalışmalar) Örnek çalışmalar yapmak.
11 Ses olayları (tanımlar ve örnekler üzerinde çalışmalar) Örnek çalışmalar yapmak.
12 Ses olayları (tanımlar ve örnekler üzerinde çalışmalar) Örnek çalışmalar yapmak.
13 Ses değişmeleri Ses değişmeleri üzerine yazılmış makale incelemek.
14 Ses uyumları. Ses bilgisinden, dilimizin kelime, ek ve cümle bilgileri hakkında yapılan araştırmalar sırasında faydalanabilmenin yollarının örnekleri. Önceki derslerin tekrarını yapmak.
Resources
Course Notes TUNA,Osman Nedim; Türk Dilbilgisi, Malatya, 1986.
Course Resources ÜÇOK, Necip; Genel Fonetik (Ana Çizgileri), Multilingual Yay., İstanbul, 2008
BANGUOĞLU, Tahsin; Türkçenin Grameri, Ankara 2000.
ERGİN, Muharrem; Türk Dil Bilgisi, İstanbul 2000.
GEMALMAZ, Efrasiyap; Uyum ve Standart Türkiye Türkçesinde Uyumlar, Erzurum, 1994.
TURAN, Zikri; Orta Türkçe Dönemi Metinlerinde Kelime Başı Ünsüzlerinde Aşırı Patlayıcılaşma Varmıydı?,
İst.Üniv.Edebiyat Fak. Der., C.XXX, İstanbul 2003, s.539-558.
Order Program Outcomes Level of Contribution
1 2 3 4 5
1 Türkçeyi doğru, güzel ve anlaşılır bir şekilde kullanma becerisine ulaşır. X
2 Atatürk İlkeleri ve inkılapları konusunda bilgi edinir.
3 Türk Dili ve Edebiyatı alanında yapılmış güncel araştırmaları takip edebilecek düzeyde yabancı dil bilgisi kazanmayı amaç edinir.
4 Türk dilini ses bilgisi, şekil bilgisi, söz dizimi ve anlam bilgisi bakımından inceler. X
5 Türk Dili ve Edebiyatının metinlerini başlangıcından günümüze kadar edebi olarak ve dil bilgisi açısından değerlendirebilir. X
6 Türk Dili ve Edebiyatı alanında yazılmış temel eserleri tanır; Türk dilinin tarihi gelişimini temsil eden örnek metinleri okur ve çeviri yazıya aktarır.
7 Çağdaş ve klasik edebiyat bilgi ve teorilerini, belirli akımlar ve kuramlar çerçevesinde değerlendirir, edebiyat ve dil bilimi açısından eleştiri yapar.
8 Edebi dönemler (klasik veya çağdaş), edebi akımlar ve şahsiyetler üzerinde, mesleki sorumluluk bilinciyle bilimsel, edebi , disiplinler arası araştırmalar yapar.
9 Lehçe, şive ve ağız bilgisinin içeriğini anlar; Türkiye Türkçesinin ağızlarına ait metinleri inceler.
10 Gerekli metot, yöntem ve teknikleri öğrenerek halk bilimi alanında araştırma ve derleme yapabilir
11 Türk Dili ve Edebiyatı alanında akademik düzeyde araştırma ve çalışma yapabilmenin temel bilgi ve becerilerine sahip olur. X
12 Türk Dili ve Edebiyatı Programında edindiği bilgi ve teorileri; eğitim-öğretim, araştırma ve kamusal hizmet alanlarında kullanır ve uygular. X
13 Yaşam boyu öğrenmenin gerekliliği bilincini ve bunu gerçekleştirmeye dönük becerileri edinir. X
14 Türk Dili ve Edebiyatı alanında mesleki sorumluluk ve ahlaki değerleri gözetir. X
Evaluation System
Semester Studies Contribution Rate
1. Ara Sınav 60
1. Kısa Sınav 10
2. Kısa Sınav 10
1. Ödev 20
Total 100
1. Yıl İçinin Başarıya 50
1. Final 50
Total 100
ECTS - Workload Activity Quantity Time (Hours) Total Workload (Hours)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 4 64
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 3 48
Ara Sınav 1 13 13
Ödev 1 9 9
Final 1 15 15
Total Workload 149
Total Workload / 25 (Hours) 5.96
dersAKTSKredisi 6