Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS
Klinik Laboratuvar Uygulamaları TIP 449 4 12 + 12 2 2
Ön Koşul Dersleri
Önerilen Seçmeli Dersler
Dersin Dili Türkçe
Dersin Seviyesi Lisans
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Koordinatörü Prof.Dr. ÖZLEM AYDEMİR
Dersi Verenler Prof.Dr. ÖZLEM AYDEMİR,
Dersin Yardımcıları

Prof. dr. Mehmet Köroğlu

Prof. Dr. Mustafa Kösem

Doç. Dr. Erdem Çokluk,

Doç. Dr. Tayfur Demiray

Dr. Öğr. üyesi Fatıma Betül Nogay

Dersin Kategorisi Diğer
Dersin Amacı
  • Biyokimya, mikrobiyoloji ve patoloji laboratuvarlarının klinik tanıdaki rolünü ve işleyişini tanımak
  • Klinik soruya uygun doğru laboratuvar testinin seçilmesi ve test isteminin uygun şekilde yapılmasını öğrenmek
  • Laboratuvar testlerinin isteminde hasta bilgileri, klinik ön tanı ve gerekli klinik bilgilerin doğru ve eksiksiz girilmesinin önemini kavramak
  • Farklı laboratuvar testleri için uygun numune türünü belirleyebilmek
  • Numune alma öncesinde hastanın hazırlanması, gerekli koşulların sağlanması ve doğru numune alma tekniklerini öğrenmek
  • Numunelerin uygun kap ve tüplere alınması, doğru şekilde etiketlenmesi ve güvenli biçimde laboratuvara gönderilmesini öğrenmek
  • Numune alımı, taşınması ve saklanması sırasında preanalitik hataların test sonuçları üzerindeki etkisini kavramak
  • Uygun olmayan, yetersiz veya hatalı alınmış numuneleri tanıyabilmek ve gerektiğinde numunenin yeniden alınması gerektiğini değerlendirebilmek
  • Mikrobiyolojik incelemelerde örnek türü ile istenen test arasındaki ilişkiyi ve doğru örnek seçiminin tanısal değerini kavramak
  • Patolojik incelemeler için biyopsi, eksizyon ve diğer doku örneklerinin uygun şekilde alınması, hazırlanması ve gönderilmesi konusunda temel bilgi edinmek
  • Laboratuvar sonuçlarının klinik bulgular ve hastanın öyküsü ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kavramak
  • Laboratuvar ile klinik birimler arasındaki etkili iletişimin hasta güvenliği ve doğru tanı açısından önemini anlamak
  • Laboratuvar süreçlerinde hasta güvenliği, biyogüvenlik ve mesleki sorumluluk ilkelerini öğrenmek
  • Klinik stajlara başlamadan önce öğrencilerin laboratuvar istemi–numune alımı–numunenin laboratuvara ulaştırılması–sonucun değerlendirilmesi süreçlerini bir bütün olarak kavramalarını sağlamak

 

  • Öğrencilerin klinik ortama geçiş sürecinde özgüvenlerini artırmak ve klinik uygulamalara adaptasyonlarını kolaylaştırmak
Dersin İçeriği
  • Klinik laboratuvarlara genel bakış
    • Biyokimya, mikrobiyoloji ve patoloji laboratuvarlarının klinik tanıdaki yeri
    • Klinik ve laboratuvar arasındaki iş akışı
    • Laboratuvar sürecinde preanalitik, analitik ve postanalitik aşamalar
  • Doğru laboratuvar testi istemi
    • Klinik soruya uygun test seçimi
    • Test isteminde gerekli hasta ve klinik bilgilerin belirtilmesi
    • Gereksiz ve uygunsuz test istemlerinin önlenmesi
    • Acil ve rutin test istemleri
    • Test istemlerinde sık yapılan hatalar
  • Biyokimya testleri ve numune yönetimi
    • Sık kullanılan biyokimya testleri ve kullanım amaçları
    • Serum, plazma ve tam kan örnekleri
    • Uygun tüp seçimi
    • Kan örneği alma ve tüp sıralaması
    • Numunenin uygun şekilde etiketlenmesi, taşınması ve saklanması
    • Hemoliz, lipemi ve diğer preanalitik sorunlar
  • Mikrobiyoloji testleri ve numune yönetimi
    • Klinik ön tanıya göre uygun mikrobiyolojik testin seçilmesi
    • Kan, idrar, balgam, boğaz sürüntüsü, yara örneği ve diğer klinik örnekler
    • Kültür örneklerinin doğru zamanda ve doğru teknikle alınması
    • Kan kültürü alma ilkeleri
    • Sterilite ve kontaminasyonun önlenmesi
    • Mikrobiyolojik numunelerin uygun taşıma koşulları
    • Antimikrobiyal tedavi öncesinde örnek alınmasının önemi
  • Patoloji örneklerinin yönetimi
    • Patolojik incelemelerin klinik tanıdaki yeri
    • Biyopsi ve cerrahi materyallerin temel özellikleri
    • Sitoloji ve doku örnekleri
    • Örneğin uygun şekilde alınması ve gönderilmesi
    • Fiksasyonun temel ilkeleri
    • Patoloji örneklerinde yanlış/eksik etiketleme ve uygunsuz gönderimin sonuçları
  • Uygun olmayan numuneler
    • Yetersiz numune
    • Yanlış tüp/kap kullanımı
    • Yanlış etiketleme
    • Uygun olmayan taşıma veya saklama
    • Kontamine örnekler
    • Numunenin reddedilmesi ve yeniden numune alınması gereken durumlar
  • Hasta ve çalışan güvenliği
    • Numune alma sırasında hasta güvenliği
    • Biyogüvenlik kuralları
    • Kesici-delici alet yaralanmalarının önlenmesi
    • Klinik örneklerle çalışırken standart önlemler

 

  • Klinik-laboratuvar iletişimi
    • Laboratuvar ile klinik birim arasındaki iletişimin önemi
    • Kritik sonuçların bildirilmesi
    • Laboratuvar sonuçlarının klinik bilgilerle birlikte değerlendirilmesi
    • Laboratuvarla iletişim gerektiren özel durumlar
Sektör Desteği
Destekleyen Firma
Destekleyen Eğitmen
# Ders Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
1 Biyokimya, mikrobiyoloji ve patoloji laboratuvarlarının klinik tanı sürecindeki rolünü açıklayabilme
Hafta Ders Konuları Ön Hazırlık
Kaynaklar
Ders Notu
Ders Kaynakları
Sıra Program Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
1 Sağlık Hizmeti: Sağlık hizmeti sunumunda gerekli bilgi, beceri ve tutumları edinir ve kullanır, hastaya biyopsikososyal bir yaklaşım gösterir, sağlık eğitimi verir, korunma, tanı, tedavi, takip ve rehabilitasyon süreçlerinde güvenli, akılcı ve etkin yaklaşım gösterir.
2 Sağlık Hizmeti: Girişimsel ve/veya girişimsel olmayan uygulamaları güvenli ve etkin bir biçimde gerçekleştirir, hasta ve çalışan güvenliğini göz önünde bulundurur, sağlığa etki eden fiziksel ve sosyoekonomik şartlar ile bireysel özellik ve davranışları göz önünde bulundurur
3 Etik ve Mesleki İlkeler: İyi hekimlik uygulamalarını dikkate alır, etik ilkeler çerçevesinde görevini yerine getirir, nitelikli sağlık bakımı sunma konusunda kararlılık gösterir, mesleki performansını değerlendirir
4 Sağlık Savunucusu: Sosyal yükümlülüklerini dikkate alarak sağlık hizmetini geliştirmeyi savunur, tüm paydaşlar ile işbirliği yapar, sağlık göstergelerini değerlendirir, kendi sağlığını korumaya önem verir
5 Lider: Sağlık ekibi içinde liderlik yapar, kaynakları maliyet-etkin, toplum yararına ve mevzuata uygun kullanır
6 Ekip: Sağlık ekibi içinde farklı ekip rollerini üstlenir, sağlık çalışanlarının görev ve yükümlülüklerinin farkındadır, meslektaşları ve diğer meslek grupları ile uyumlu ve etkin çalışır
7 İletişim: Hasta, hasta yakınları, sağlık çalışanları ve farklı sosyokültürel özelliklere sahip bireyler ile etkili iletişim kurar, tanı, tedavi ve takipte hasta merkezli bir yaklaşım gösterir.
8 Bilimsel Yaklaşım: Gerekli durumlarda bilimsel araştırma planlar, güncel literatür bilgisine ulaşır ve değerlendirir, kanıta dayalı tıp ilkelerini uygular, bilişim teknolojilerini kullanır
9 Yaşam Boyu Öğrenme: Kariyer gelişimini etkili olarak yönetir, yaşam boyu değişen koşullara uyum sağlama becerilerini gösterir, doğru öğrenme kaynaklarını seçer, kendi öğrenme sürecini düzenler
# Ders Öğrenme Çıktılarının Program Çıktılarına Katkısı PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9
1 Biyokimya, mikrobiyoloji ve patoloji laboratuvarlarının klinik tanı sürecindeki rolünü açıklayabilme
Değerlendirme Sistemi
Yarıyıl Çalışmaları Katkı Oranı
Toplam 0
1. Teorik 50
1. Pratik 50
Toplam 100
AKTS - İş Yükü Etkinlik Sayı Süre (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)