Course Name Code Semester T+U Hours Credit ECTS
Şerhleriyle Mukayeseli Olarak Ibn Sina´Nin Işârât´ FDI 602 0 3 + 0 3 6
Precondition Courses
Recommended Optional Courses
Course Language Türkçe
Course Level Doktora
Course Type Zorunlu
Course Coordinator Dr.Öğr.Üyesi EMRAH KAYA
Course Lecturers
Course Assistants

Bu dersin yardımcısı yoktur.

Course Category
Course Objective

Aristoteles’in bir yöntem olarak ortaya koyduğu ve Farabi’nin Arapça olarak yeniden inşa ettiği klasik mantık İbn Sina’nın eserlerinde en yetkin ve sistematik halini almıştır. Dersin amacı İbn Sina’nın mantık hakkındaki görüşlerini ortaya koyduğu ve kendinden sonraki mantık literatürü üzerinde belirleyici olan en önemli eseri el-İşarat kitabında klasik mantık konularının nasıl ele alındığını göstermektir. Osmanlı dönemi de dahil olmak üzere sonraki mantık çalışmalarının nitelikli olarak değerlendirilmesi için, şerhleriyle birlikte el-İşarat’ın okutulması amaçlanmaktadır.

Course Content

İbn Sina Mantığına Giriş; İbn Sina’nın Mantık Eserlerinin Tanıtılması; el-İşarat’ın İbn Sina’nın Eserleri Arasındaki Yeri ve Sistematiği; el-İşarat’ın Önemli Bazı Şerhleri; Tusi ve Razi Şerhleri; el-İşarat’ta Mantığın Konusu, Gayesi ve Önemi; Kavramlar Mantığı: Beş Tümel ve Tanım; Önermeler Mantığı: Önermenin Tarifi, Unsurları ve Önerme Çeşitleri; Önermelerde Döndürme, Çelişki ve Modalite; Kıyas Teorisi; Tümdengelim; Tümevarım; Analoji; İçeriği Bakımından Kıyas: Beş Sanat

# Course Learning Outcomes Teaching Methods Assessment Methods
1 İbn Sina’nın mantık konularını ele alışını analiz eder Anlatım, Tartışma, Beyin Fırtınası, Sınav , Ödev, Performans Görevi,
2 Türk-İslam düşünce geleneğindeki filozofların mantık alanına katkılarını tesbit eder Anlatım, Tartışma, Sınav , Ödev, Performans Görevi,
3 Mantık geleneğindeki sürekliliği kavrar Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sınav , Ödev, Performans Görevi,
4 Mantık kitaplarındaki problematiğin İbn Sina öncesi ve sonraki dönemdeki içeriğini tedkik eder Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Bireysel Çalışma, Sınav , Ödev, Performans Görevi,
5 İbn Sina ve şarihleri arasındaki görüş farklarını mukayese eder Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sınav , Ödev, Performans Görevi,
6 Müteahhirin dönemi mantık literatürünü etkileyen metinleri okur Anlatım, Soru-Cevap, Tartışma, Sınav , Ödev, Performans Görevi,
Week Course Topics Preliminary Preparation
1 İbn Sina Mantığına Giriş
2 İbn Sina’nın Mantık Eserlerinin Tanıtılması
3 el-İşarat’ın İbn Sina’nın Eserleri Arasındaki Yeri ve Sistematiği
4 el-İşarat’ın Önemli Bazı Şerhleri
5 Tusi ve Razi Şerhleri
6 el-İşarat’ta Mantığın Konusu, Gayesi ve Önemi
7 Kavramlar Mantığı: Beş Tümel ve Tanım
8 Önermeler Mantığı: Önermenin Tarifi, Unsurları ve Önerme Çeşitleri
9 Önermelerde Döndürme, Çelişki ve Modalite
10 Kıyas Teorisi
11 Tümdengelim
12 Tümevarım
13 Analoji
14 İçeriği Bakımından Kıyas: Beş Sanat
Resources
Course Notes <p>İbn Sina, İşaretler ve Tembihler, İstanbul 2005.</p> <p>Tony Street, &ldquo;İbn S&icirc;n&acirc; Sonrası Bir Kıyas Tarihine Doğru: Rescher&rsquo;in Arap Modal Mantığı ile İlgili &Ccedil;alışmaları &Uuml;zerine Notlar&rdquo;, &ccedil;eviren: İbrahim &Ccedil;apak, Sakarya &Uuml;niversitesi İlahiyat Fak&uuml;ltesi Dergisi, 2006, sayı: 13, s. 197-218.</p> <p>Ali Durusoy, İbn Sina Felsefesinde İnsan ve Kainattaki Yeri, İstanbul 2008.</p>
Course Resources

Nasiruddin Tusi, Şerhu’l-İşarat, Kahire,ts.
Fahreddin Razi, Şerhu’l-İşarat, Kahire, Matbaatü’l-Hayriyye 1325.
İbn Sina, Mantığa Giriş, İstanbul 2006.
İbn Sina, Yorum Üzerine, İstanbul 2006.
İbn Sina, Sofistik Deliller, İstanbul 2006.
Ali Durusoy, Örnek Çeviri Metinlerle Mantığa Giriş, İstanbul 2008.
Ali Durusoy, “İbn Sînâ’nın ‘El-Mu‘cezü’s-Sağîr Fi’l-Mantık’ Adlı Risâlesi”, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1995-1997, sayı: 13-14-15, s. 143-166.
Ali Durusoy, “İbn Sina Mantığının Yapısı”, Uluslararası İbn Sina Sempozyumu, İstanbul 2008.

Order Program Outcomes Level of Contribution
1 2 3 4 5
1 Felsefe ve Din Bilimleri kapsamındaki konularda lisansüstü düzeyde ve araştırmaya zemin oluşturacak derinlik ve genişlikte alan bilgisine sahiptir.
2 Felsefe ve Din Bilimleri alanında araştırma yapma usul, yöntem ve tekniklerini bilir.
3 Felsefe ve din bilimleri ile ilgili kavramları, sistemleri ve nazariyeleri bilir.
4 Araştırma alanı ile ilgili bilgi kaynaklarına ulaşabilme, bunları inceleme, değerlendirme ve problemlerin çözümünde kullanabilme bilgi ve becerisine sahiptir.
5 Felsefe ve Din bilimleri alanındaki bilimlerin birbirleri ile ilişki ve işbirliği imkanlarını kavrama ve disiplinler arası işbirliğini geliştirme anlayışına sahiptir.
6 Ulaştığı bilimsel bulguları ve elde ettiği bilgi birikimini sözlü ve yazılı olarak sunma, bütün ilgili taraflarla paylaşma becerisine sahiptir.
7 Sosyal bilimler alanındaki disiplinlerin Felsefe ve Din Bilimlerini ilgilendiren sonuçlarını alıp çalışmalarında kullanabilme, kendi sonuçlarını onlara sunabilme bilincine sahiptir.
8 Yakın çevresine, ulusuna ve insanlığa karşı bilimsel görev ve sorumluluk bilincine sahiptir.
9 Bilimsel kişilik ve bilimsel ahlâk kuralları bilgisi ve bu bilgileri uygulayabilme bilinç ve yetkinliğine sahiptir.
10 Felsefe ve din Bilimleri ile ilgili toplum gelişmesi konularında görev ve sorumluluk yüklenir.
11 Farklı kurumların çalışmalarına alanı ile ilgili bilimsel katkı sağlayabilir.
Evaluation System
Semester Studies Contribution Rate
1. Ara Sınav 60
1. Kısa Sınav 5
2. Kısa Sınav 5
1. Ödev 30
Total 100
1. Yıl İçinin Başarıya 50
1. Final 50
Total 100
ECTS - Workload Activity Quantity Time (Hours) Total Workload (Hours)
Ders Süresi (Sınav haftası dahildir: 16x toplam ders saati) 16 3 48
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi(Ön çalışma, pekiştirme) 16 3 48
Ara Sınav 1 15 15
Kısa Sınav 2 10 20
Ödev 1 8 8
Final 1 1 1
Total Workload 140
Total Workload / 25 (Hours) 5.6
dersAKTSKredisi 6